Previous Verse
Next Verse

Shloka 373

Virāṭa-parva Adhyāya 33 — Kuru Cattle-Raid and Matsya Mobilization (भूमिंजय-प्रेरणा)

अविध्यन्नवभिर्बाणैश्षतुर्भि श्षतुरो हयान्‌ । तब सुशर्माने भी अत्यन्त कुपित हो बड़ी फुर्तीके साथ नौ बाणोंसे राजा युधिष्ठिरको और चार बाणोंसे उनके चारों घोड़ोंको बींध डाला

avaiḍhyann avabhir bāṇaiś caturbhiś caturaḥ hayān | tataḥ suśarmā api atyantaṁ kupito baḍī phūrtike sātha nava bāṇoṁ se rājā yudhiṣṭhir ko aura cāra bāṇoṁ se unke cāroṁ ghoṛoṁ ko bīndh ḍālā |

毗湿摩耶那说道:他以九箭射中(国王)坚战,又以四箭洞穿那四匹战马。随后,苏舍摩亦怒火冲天,动作迅疾无比——以九支箭矢再伤坚战,以四支箭矢再创国王的四马。此景昭示:战场之怒使暴烈更为锋利,使报复更为迅疾,即便面对以克制与达摩著称的君王亦然。

अविध्यत्pierced, struck
अविध्यत्:
Karta
TypeVerb
Rootव्यध् (विध्)
Formलङ् (Imperfect), 3, Singular, परस्मैपद
नवभिःwith nine
नवभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootनवन्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
बाणैःwith arrows
बाणैः:
Karana
TypeNoun
Rootबाण
FormMasculine, Instrumental, Plural
चतुर्भिःwith four
चतुर्भिः:
Karana
TypeAdjective
Rootचतुर्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
चतुरःfour
चतुरः:
Karma
TypeAdjective
Rootचतुर्
FormMasculine, Accusative, Plural
हयान्horses
हयान्:
Karma
TypeNoun
Rootहय
FormMasculine, Accusative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
S
Suśarmā
Y
Yudhiṣṭhira
A
arrows (bāṇa)
H
horses (haya)

Educational Q&A

The verse highlights how krodha (anger) intensifies violence and hastens retaliation in battle. Even when facing a dharmic king like Yudhiṣṭhira, an enraged warrior prioritizes swift harm over restraint, illustrating the ethical tension between kṣatriya duty and self-control.

In the Virāṭa Parva battle episode, Suśarmā (the Trigarta ruler) shoots Yudhiṣṭhira with nine arrows and wounds the king’s four horses with four arrows, showing a rapid, aggressive exchange of missile warfare.