अर्जुनागमनम्
Arjuna’s Arrival and Reunion on the Sacred Mountain
ददृशु: सर्वभूतानि सिंहेनेव गवां पतिम् । त॑ प्रेक्ष्य निहत॑ भूमौ हतशेषा निशाचरा: । भीममार्तस्वरं कृत्वा जम्मु: प्राचीं दिशं॑ प्रति,वह गदा उस राक्षसके प्राण लेकर भूमिपर मूर्तिमती कृत्याके समान गिर पड़ी। भीमसेनके द्वारा मारे गये उस भयानक शक्तिशाली राक्षसको सब प्राणियोंने प्रत्यक्ष देखा, मानो सिंहने किसी साँड़को मार गिराया हो। उसे मरकर पृथ्वीपर गिरा देख मरनेसे बचे हुए निशाचर भयंकर आर्तनाद करते हुए पूर्व दिशाकी ओर भाग चले
vaiśampāyana uvāca | dadṛśuḥ sarvabhūtāni siṃheneva gavāṃ patim | taṃ prekṣya nihataṃ bhūmau hataśeṣā niśācarāḥ | bhīmam ārtasvaraṃ kṛtvā jagmuḥ prācīṃ diśaṃ prati |
毗湿摩波耶那说:一切众生都看见那“牛群之主”被击倒,宛如狮子扑倒雄牛。见他被杀倒卧于地,幸存的夜行者发出骇人的哀号,向东方逃遁而去。
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights a moral pattern in epic narrative: predatory violence collapses when confronted by a stronger guardian; the aggressors’ confidence breaks, and they retreat in fear. It implicitly affirms the kṣatriya-ideal of protecting others by restraining harmful forces.
A powerful night-roaming demon has been slain and lies on the ground; all beings witness the fall, compared to a lion bringing down a bull. The remaining niśācaras, terrified, cry out and flee toward the east.