Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

कुरुक्षेत्रे सेनानिवेशवृत्तान्तः — Dhṛtarāṣṭra Questions Saṃjaya on the Deployed Armies

वासुदेवपुरोगास्तं सर्व एवाभ्यवादयन्‌ | विराटद्रुपदौ वृद्धावभिवाद्य हलायुध:

vāsudevapurogāstaṃ sarva evābhyavadayan | virāṭadrupadau vṛddhāvabhivādya halāyudhaḥ ||

毗湿摩波耶那说道:以婆苏提婆(奎师那)为首,众人皆向他致以恭敬的礼拜。随后,哈拉尤达(婆罗罗摩)先向年迈的维罗吒与德鲁帕达二王致敬,然后依礼而行。此景凸显一种伦理:纵然大战将至、压力层层逼近,仍须敬老尊盟,不失礼法。

वासुदेवपुरोगाःhaving Vāsudeva in front (led by Vāsudeva)
वासुदेवपुरोगाः:
Karta
TypeAdjective
Rootवासुदेव-पुरोग
FormMasculine, Nominative, Plural
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अभ्यवादयन्saluted/greeted
अभ्यवादयन्:
TypeVerb
Rootअभि + वद्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada
विराटद्रुपदौVirāṭa and Drupada
विराटद्रुपदौ:
Karma
TypeNoun
Rootविराट- द्रुपद
FormMasculine, Accusative, Dual
वृद्धौthe two elders
वृद्धौ:
Karma
TypeAdjective
Rootवृद्ध
FormMasculine, Accusative, Dual
अभिवाद्यhaving saluted
अभिवाद्य:
TypeVerb
Rootअभि + वद्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada
हलायुधःhe whose weapon is a plough (Balarāma)
हलायुधः:
Karta
TypeNoun
Rootहल-आयुध
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Vāsudeva (Kṛṣṇa)
H
Halāyudha (Balarāma)
V
Virāṭa
D
Drupada

Educational Q&A

Even in politically charged moments, dharma is maintained through proper conduct—showing reverence to elders and honoring allied kings; etiquette becomes an ethical discipline that preserves social order.

A group led by Vāsudeva offers salutations; Balarāma (Halāyudha) specifically pays respects to the senior kings Virāṭa and Drupada, marking formal courtesies among allies as events move toward the great war.