Previous Verse
Next Verse

Shloka 66

Kaurava Mobilization at Kurukṣetra (Duryodhana Orders War Preparations) / कुरुक्षेत्रे धार्तराष्ट्र-सैन्यसज्जा

रथायुतानि चत्वारि हया: पञ्चगुणास्तथा । पत्तिसैन्यं दशगुणं गजानामयुतानि षट्‌,सेनाके पिछले आधे भागमें राजा विराट, सोमकवंशी द्रुपदकुमार धृष्टद्युम्न, सुधर्मा, कुन्तिभोज और धृष्टद्युम्नके पुत्र जा रहे थे। इनके साथ चालीस हजार रथ, दो लाख घोड़े, चार लाख पैदल और साठ हजार हाथी थे

rathāyutāni catvāri hayāḥ pañcaguṇās tathā | pattisainyaṁ daśaguṇaṁ gajānām ayutāni ṣaṭ ||

毗湿摩波耶那说道:“战车有四阿由多;战马为其五倍;步兵为其十倍;战象有六阿由多。”这是一份对行军阵列中兵力的审慎清点,提醒人们:战争并非只是英雄的言辞,而是对无数生命与资源的动员,使将临之战的沉重愈发逼近。

रथायुतानिten-thousands of chariots
रथायुतानि:
Karma
TypeNoun
Rootरथ + अयुत
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
चत्वारिfour
चत्वारि:
Karma
TypeAdjective
Rootचतुर्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
हयाःhorses
हयाः:
Karta
TypeNoun
Rootहय
FormMasculine, Nominative, Plural
पञ्चगुणाःfivefold (in number)
पञ्चगुणाः:
Karta
TypeAdjective
Rootपञ्चगुण
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाlikewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
पत्तिसैन्यम्infantry force
पत्तिसैन्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootपत्ति + सैन्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
दशगुणम्tenfold
दशगुणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदशगुण
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
गजानाम्of elephants
गजानाम्:
TypeNoun
Rootगज
FormMasculine, Genitive, Plural
अयुतानिten-thousands
अयुतानि:
Karma
TypeNoun
Rootअयुत
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
षट्six
षट्:
Karma
TypeAdjective
Rootषष्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
R
rathas (chariots)
H
hayas (horses)
P
pattisainya (infantry)
G
gajas (elephants)
V
Virāṭa
D
Drupada
D
Dhṛṣṭadyumna
S
Sudharmā
K
Kuntibhoja
D
Dhṛṣṭadyumna's sons