Previous Verse
Next Verse

Mahabharata — Svargarohana Parva, Shloka 18

स्वर्गे दुर्योधनदर्शनम् | Duryodhana Seen in Heaven

Triviṣṭapa

समागच्छ यथान्यायं राज्ञा दुर्योधनेन वै | स्वर्गोड्यं नेह वैराणि भवन्ति मनुजाधिप,“अब तुम राजा दुर्योधनके साथ न्यायपूर्वक मिलो। नरेश्वर! यह स्वर्गलोक है, यहाँ पहलेके वैर-विरोध नहीं रहते हैं!

samāgaccha yathānyāyaṃ rājñā duryodhanena vai | svargaloko 'yaṃ neha vairāṇi bhavanti manujādhipa ||

毗舍摩波耶那说道:“当依正当与公正之道,前去与杜尤陀那王相会并合。噫,人中之主!此乃天界;在此处,往昔的仇怨与敌对不再延续。”

समागच्छcome together; meet
समागच्छ:
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम् (गच्छ्)
FormLoṭ, Imperative, 2, Singular, Parasmaipada
यथाas; according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
अन्यायम्injustice
अन्यायम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्याय (प्रातिपदिकम्)
FormMasculine, Accusative, Singular
राज्ञाwith the king
राज्ञा:
Karana
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिकम्)
FormMasculine, Instrumental, Singular
दुर्योधनेनwith Duryodhana
दुर्योधनेन:
Karana
TypeNoun
Rootदुर्योधन (प्रातिपदिकम्)
FormMasculine, Instrumental, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
स्वर्गेin heaven
स्वर्गे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिकम्)
FormMasculine, Locative, Singular
अद्यtoday; now
अद्य:
TypeIndeclinable
Rootअद्य
इहhere
इह:
TypeIndeclinable
Rootइह
वैराणिenmities
वैराणि:
Karta
TypeNoun
Rootवैर (प्रातिपदिकम्)
FormNeuter, Nominative, Plural
भवन्तिexist; occur
भवन्ति:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
FormLaṭ, Present, 3, Plural, Parasmaipada
मनुजाधिपO lord of men (king)
मनुजाधिप:
TypeNoun
Rootमनुजाधिप (प्रातिपदिकम्)
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशग्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
D
Duryodhana
S
Svargaloka (heaven)

Educational Q&A

In the heavenly realm, one is expected to relinquish past grudges and relate to others according to nyāya (justice and propriety). The verse frames reconciliation not as forgetting dharma, but as transcending worldly hostility once its karmic consequences have been borne.

A directive is given to a king (manujādhipa) to meet and unite with Duryodhana in Svargaloka. The speaker emphasizes that heaven is a domain where earlier rivalries from earthly life do not continue.