Nāgendra–Brāhmaṇa Saṃvāda: Praśna-vidhi and Dharmic Approach on the Gomatī Riverbank
तब वे बलवानोंमें श्रेष्ठ दोनों दानव पुनः उत्तम वेगका आश्रय ले रसातलसे शीघ्र ही ऊपर उठे और ऊपर आकर देखते हैं तो वे ही आदिकर्ता भगवान् पुरुषोत्तम दृष्टिगोचर हुए। जो चन्द्रमाके समान विशुद्ध
tataḥ te balavānāṃ śreṣṭhau ubhau dānavau punaḥ uttama-vegaṃ āśritya rasātalāt śīghram eva ūrdhvaṃ samutpetatuḥ | ūrdhvaṃ gatvā ca paśyataḥ—sa eva ādikartā bhagavān puruṣottamo dṛṣṭigocaraḥ | candramasa iva viśuddhaḥ ujjvala-prabhayā vibhūṣitaḥ gaura-varṇaḥ saḥ | sa tadā aniruddha-vigrahe sthitaḥ, amitaparākramaḥ bhagavān yoganidrām āśritya suptaḥ || ātma-pramāṇa-racite apām upari kalpite | śayane nāga-bhoga-āḍhye jvālā-mālā-samāvṛte || apāṃ upari śeṣa-nāgasya śarīra-śayyā nirmitā āsīt, yasyāḥ pramāṇaṃ bhagavataḥ śrī-vigrahānurūpam | sā jvālā-mālābhiḥ samāvṛtā iva babhāse | tasyāṃ viśuddha-sattva-guṇa-sampanne manohara-kānti-mati bhagavān nārāyaṇaḥ suptaḥ | taṃ dṛṣṭvā tau ubhau dānava-rājau aṭṭahāsaṃ kṛtvā uccaiḥ uccaiḥ jahasatuḥ |
于是,那两位在强悍达那婆中最为卓绝者,聚起极上迅疾,自罗娑多罗(Rasātala)飞快升上。及至上界环顾,便亲眼见到原初的造作者、具福的普鲁绍多摩(Puruṣottama)显现在前:清净如月,辉光灿然,肤色皎白。其时他住于名为阿尼鲁陀(Aniruddha)之身;那威德无量的主宰入于瑜伽眠而卧。水上有榻,依其圣躯之量而制,安置于舍沙(Śeṣa)大蛇的盘绕之上,蛇冠繁多,宛若被火焰花鬘所环。其榻之上,具无垢萨埵(sattva)与摄人光辉的那罗延(Nārāyaṇa)安然而睡。二魔王见之,便放声大笑,讥诮不已。
वैशग्पायन उवाच
The passage contrasts divine serenity and purity (Nārāyaṇa resting in yoganidrā, established in viśuddha-sattva) with the arrogance and derision of the Dānavas. Ethically, it warns that pride can make one mock what is truly supreme, while dharma is aligned with recognizing and revering the cosmic order rather than ridiculing it.
Two powerful Dānavas rise from the netherworld Rasātala and, upon reaching the upper region, directly behold the primal Lord Puruṣottama/Nārāyaṇa in the Aniruddha manifestation, asleep in yogic sleep on a couch formed by Śeṣa upon the waters. Instead of responding with awe, they laugh loudly in mockery.