Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)

रुद्रो रोषात्मको जातो दशान्यान्‌ सो5सृजत्‌ स्वयम्‌ । एकादशैते रुद्रास्तु विकारपुरुषा: स्मृता:

rudro roṣātmako jāto daśānyān so 'sṛjat svayam | ekādaśaite rudrās tu vikārapuruṣāḥ smṛtāḥ ||

毗湿摩波耶那说道:“由梵天之忿怒,鲁陀罗应运而生,具足猛烈之嗔。此鲁陀罗又自发化生十位鲁陀罗。于是共有十一鲁陀罗,被称为‘变异之人’(vikāra-puruṣa)——乃心与宇宙动荡之际所涌现的、炽烈而转化的力量之人格化。”

रुद्रःRudra
रुद्रः:
Karta
TypeNoun
Rootरुद्र
FormMasculine, Nominative, Singular
रोषात्मकःof the nature of wrath
रोषात्मकः:
Karta
TypeAdjective
Rootरोषात्मक
FormMasculine, Nominative, Singular
जातःborn/arisen
जातः:
Karta
TypeVerb
Rootजन्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
दशten
दश:
Karma
TypeAdjective
Rootदश
FormMasculine, Accusative, Plural
अन्यान्other
अन्यान्:
Karma
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Accusative, Plural
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
असृजत्created/emitted
असृजत्:
Kriya
TypeVerb
Rootसृज्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
स्वयम्himself
स्वयम्:
Karana
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
एकादशeleven
एकादश:
Karta
TypeAdjective
Rootएकादश
FormMasculine, Nominative, Plural
एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
रुद्राःRudras
रुद्राः:
Karta
TypeNoun
Rootरुद्र
FormMasculine, Nominative, Plural
तुindeed/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
विकारपुरुषाःbeings/persons of transformation (vikāra)
विकारपुरुषाः:
Karta
TypeNoun
Rootविकारपुरुष
FormMasculine, Nominative, Plural
स्मृताःare considered/remembered as
स्मृताः:
Kriya
TypeVerb
Rootस्मृ
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
R
Rudra
E
Eleven Rudras

Educational Q&A

The verse frames wrath as a potent, world-shaping force: when anger arises at a cosmic level it can generate powerful manifestations. Ethically, it cautions that uncontrolled roṣa (anger) multiplies and transforms situations, producing further disruptive energies.

Vaiśampāyana describes a cosmogonic episode: Rudra arises as the embodiment of Brahmā’s wrath and then creates ten additional Rudras, forming the traditional set of eleven, characterized as vikāra-puruṣas—manifest beings representing transformative modifications.