Shloka 92
धर्मस्य बहुद्वारत्वम् — Nārada’s Audience with Indra (Śānti-parva 340)
Devanagari script
हनिष्ये नरकं भौम॑ मुरं पीठ च दानवम् । प्राग्ज्योतिषं पुरं रम्यं नानाधनसमन्वितम्
Transliteration
haniṣye narakaṃ bhaumaṃ muraṃ pīṭhaṃ ca dānavam | prāgjyotiṣaṃ puraṃ ramyaṃ nānā-dhana-samanvitam ||
Translation
毗湿摩说道：“我将诛杀那罗迦（Naraka，地母Bhūmi之子），并诛穆罗（Mura）与恶魔毗吒（Pīṭha）。我将夺取并镇服那可爱而富饶的普罗伽焦底沙（Prāgjyotiṣa）城，城中陈列着种种财富。”
Word by Word
हनिष्येI shall slay
हनिष्ये:
Karta
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्), परस्मैपदम्, उत्तम, एकवचनम्, कर्तरि
नरकम्Naraka (the demon/king)
नरकम्:
Karma
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
भौमम्the son of Bhūmi (epithet of Naraka)
भौमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभौम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
मुरम्Mura (a demon)
मुरम्:
Karma
TypeNoun
Rootमुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
पीठम्Pīṭha (name of a demon/being)
पीठम्:
Karma
TypeNoun
Rootपीठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
दानवम्the Dānava (demon)
दानवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
प्राग्ज्योतिषम्Prāgjyotiṣa (name of the city/kingdom)
प्राग्ज्योतिषम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्राग्ज्योतिष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
पुरम्city
पुरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
रम्यम्beautiful, delightful
रम्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
नाना-धन-समन्वितम्endowed with various riches/wealth
नाना-धन-समन्वितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसमन्वित (प्रातिपदिक; कृदन्त from सम्+अन्वि/अन्वि → समन्वित)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
Speaker
(भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaN
Naraka (Bhauma)B
Bhūmi (Earth)M
MuraP
PīṭhaD
DānavaP
Prāgjyotiṣa (city)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes