Next Verse

Shloka 1

कर्मविद्या-भेदः

Karma–Vidyā Distinction: Paths of Bondage and Release

2८5 9 शीला > इन सप्तर्षियोंके नाम इस प्रकार हैं-- मरीचिरद्रिराश्षात्रि: पुलस्त्य: पुलह: क्रतु: | वसिष्ठ इति सप्तैते मानसा निर्मिता हि ते ।।

vyāsa uvāca | pratyāhāraṃ tu vakṣyāmi śarvaryādau gate 'hani | yathā idaṃ kurute 'dhyātmaṃ susūkṣmaṃ viśvam īśvaraḥ ||

毗耶娑说道:“如今我将讲述收摄(pratyāhāra):当梵天之日已尽、其夜将启之际,诸世界之主如何将这整个宇宙摄入自身——使粗显的造化变得极其微细——并令其融没于己。”

मरीचिःMarichi
मरीचिः:
Karta
TypeNoun
Rootमरीचि
FormMasculine, Nominative, Singular
अङ्गिराःAngiras
अङ्गिराः:
Karta
TypeNoun
Rootअङ्गिरस्
FormMasculine, Nominative, Singular
अत्रिःAtri
अत्रिः:
Karta
TypeNoun
Rootअत्रि
FormMasculine, Nominative, Singular
पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta
TypeNoun
Rootपुलस्त्य
FormMasculine, Nominative, Singular
पुलहःPulaha
पुलहः:
Karta
TypeNoun
Rootपुलह
FormMasculine, Nominative, Singular
क्रतुःKratu
क्रतुः:
Karta
TypeNoun
Rootक्रतु
FormMasculine, Nominative, Singular
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta
TypeNoun
Rootवसिष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
सप्तseven
सप्त:
Karta
TypeAdjective
Rootसप्त
FormMasculine, Nominative, Plural
एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
मानसाःmind-born
मानसाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमानस
FormMasculine, Nominative, Plural
निर्मिताःcreated, fashioned
निर्मिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिर्मित
FormMasculine, Nominative, Plural
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural

व्यास उवाच

V
Vyāsa
B
Brahmā
U
Universe (viśva)

Educational Q&A

The verse introduces pratyāhāra as a cosmic principle: at the close of Brahmā’s day, creation is withdrawn, the gross world becomes subtle, and everything is reabsorbed inwardly—mirroring the yogic ideal of turning from external multiplicity to inner reality.

Vyāsa begins a new explanation about pralaya (dissolution), describing the transition from Brahmā’s day to night and how the cosmic ruler causes the universe to contract from manifest, gross form into an extremely subtle state within himself.