Mahabharata — Shanti Parva, Shloka 68
आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
Devanagari script
नन्दामि सौम्य भद्र ते यो मां जीवितुमिच्छसि । श्रेयक्ष॒ यदि जानीषे क्रियतां मा विचारय
Translation
“温良的贤者啊，我为你愿使我得以存活而欢喜，并向你致意；愿吉祥临于你。若你知晓能成就我等福祉的良策，便请施行，莫再心生他念。”
Word by Word
नन्दामिI rejoice / I praise
नन्दामि:
Karta
TypeVerb
Rootनन्द्
Formलट्, परस्मैपद, उत्तम, एकवचन
सौम्यO gentle one
सौम्य:
TypeNoun
Rootसौम्य
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
भद्रgood / auspicious
भद्र:
Karta
TypeAdjective
Rootभद्र
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेof you / your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formत्रिलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formत्रिलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
जीवितुम्to live
जीवितुम्:
TypeVerb
Rootजीव्
Formतुमुन् (infinitive), कर्तरि
इच्छसिyou desire / you wish
इच्छसि:
TypeVerb
Rootइष् (इच्छ्)
Formलट्, परस्मैपद, मध्यम, एकवचन
श्रेयःthe better course / welfare
श्रेयः:
Karma
TypeNoun
Rootश्रेयस्
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
जानीषेyou know
जानीषे:
TypeVerb
Rootज्ञा
Formलट्, आत्मनेपद, मध्यम, एकवचन
क्रियताम्let it be done / do it
क्रियताम्:
TypeVerb
Rootकृ
Formलोट्, कर्मणि (passive), प्रथम, एकवचन
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
विचारयconsider / deliberate
विचारय:
TypeVerb
Rootवि-चर्
Formलोट्, परस्मैपद, मध्यम, एकवचन
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes