Shloka 44
ऋषिसमागमः — युधिष्ठिरस्य शोकवर्णनम्
Sage Assembly and Yudhiṣṭhira’s Articulation of Grief
Devanagari script
श्रोतुमिच्छामि भगवंस्त्वत्त: सर्व यथातथम् । भवान् हि सर्वविद् विद्वात् लोके वेद कृताकृतम्
Translation
世尊啊！我愿从您这里如实听闻这一切的始末。因为您是通达一切的智者，世间已发生与将发生之事，您无不知晓。
Word by Word
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
Karma
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formतुमुन् (infinitive)
इच्छामिI desire
इच्छामि:
Karta
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
Formलट् (present), 1, singular
भगवन्O venerable one
भगवन्:
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formmasculine, vocative, singular
त्वत्तःfrom you
त्वत्तः:
Apadana
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formmasculine/neuter (pronoun), ablative, singular
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formneuter, accusative, singular
यथाas / in the manner that
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
तथाso / thus
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, singular
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
सर्वविद्all-knowing
सर्वविद्:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वविद् (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, singular
विद्वान्a learned man
विद्वान्:
Karta
TypeNoun
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, singular
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formmasculine, locative, singular
वेदknows
वेद:
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट् (present), 3, singular
कृताकृतम्what is done and not done; past and future (events)
कृताकृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootकृताकृत (प्रातिपदिक)
Formneuter, accusative, singular
भगवन्O venerable one
भगवन्:
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formmasculine, vocative, singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes