Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

Saptasārasvata-tīrtha-prasaṅgaḥ | The Saptasārasvata Pilgrimage Account and the Maṅkaṇaka Narrative

निवृत्तां तां सरिच्छेष्ठां तत्र दृष्टवा तु लाड़ली । बभूव विस्मितो राजन्‌ बल: श्वेतानुलेपन:,राजन! नैमिषारण्यनिवासी महात्मा मुनियोंके दर्शनके लिये पूर्विदिशाकी ओर लौटी हुई सरिताओंमें श्रेष्ठ सरस्वतीका दर्शन करके श्वेत-चन्दनचर्चित हलधारी बलराम आश्वर्यचकित हो उठे

nivṛttāṃ tāṃ saricchreṣṭhāṃ tatra dṛṣṭvā tu lāḍalī | babhūva vismito rājan balaḥ śvetānulepanaḥ ||

毗舍婆耶那说道:大王啊,巴拉罗摩身涂白檀香膏,在那里见到群河之首——萨拉斯瓦蒂河;它为使奈弥沙林中的大圣仙得以受见,竟回转面向东方。巴拉罗摩因此惊叹不已。此景凸显对圣地的敬畏与苦行功德之力:连自然也被描绘为回应诸 ṛṣi 的在场与灵性权威。

निवृत्ताम्having turned back/returned
निवृत्ताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिवृत्ता (नि+वृत्त, कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
ताम्that (her)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
सरित्-श्रेष्ठाम्the best of rivers
सरित्-श्रेष्ठाम्:
Karma
TypeNoun
Rootसरित् + श्रेष्ठ
FormFeminine, Accusative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
FormAbsolutive (क्त्वा), Parasmaipada (usage-neutral)
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
लाङ्गलीthe plough-bearer (Balarama)
लाङ्गली:
Karta
TypeNoun
Rootलाङ्गली (लाङ्गलिन्/लाङ्गल-सम्बद्ध)
FormMasculine, Nominative, Singular
बभूवbecame/was
बभूव:
TypeVerb
Rootभू
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
विस्मितःastonished
विस्मितः:
Karta
TypeAdjective
Rootविस्मित (वि+स्मि, कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
बलःBala (Balarama)
बलः:
Karta
TypeNoun
Rootबल (बलराम-नाम)
FormMasculine, Nominative, Singular
श्वेत-अनुलेपनःsmeared with white sandal-paste
श्वेत-अनुलेपनः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्वेत + अनुलेपन
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Balarāma (Baladeva)
S
Sarasvatī River
N
Naimiṣāraṇya
M
Mahātmā munis/ṛṣis
P
Pūrvadiś (eastern direction)
W
White sandal paste (śvetacandana)