Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

नारदेन दिव्यसभाः कथितुं प्रतिज्ञा

Nārada’s Prelude to Describing the Divine Assemblies

देवैः पितृगणै: साध्यैर्यज्वभिर्नियतात्मभि: । जुष्टां मुनिगणै: शान्तैर्वेदयज्ञै: सदक्षिणै: । यदि ते श्रवणे बुद्धिर्वर्तते भरतर्षभ,भरतश्रेष्ठ) यदि तुम्हारा मन दिव्य सभाओंका वर्णन सुननेको उत्सुक हो तो मैं तुम्हें पितृराज यम, बुद्धिमान्‌ वरुण, स्वर्गवासी इन्द्र, कैलासनिवासी कुबेर तथा ब्रह्माजीकी दिव्य सभाका वर्णन सुनाऊँगा, जहाँ किसी प्रकारका क्लेश नहीं है एवं जो दिव्य और अदिव्य भोगोंसे सम्पन्न तथा संसारके अनेक रूपोंसे अलंकृत है। वह देवता, पितृगण, साध्यगण, याजक तथा मनको वशमें रखनेवाले शान्त मुनिगणोंसे सेवित है। वहाँ उत्तम दक्षिणाओंसे युक्त वैदिक यज्ञोंका अनुष्ठान होता रहता है

devaiḥ pitṛgaṇaiḥ sādhyair yajvabhir niyatātmabhiḥ | juṣṭāṁ munigaṇaiḥ śāntair vedayajñaiḥ sadakṣiṇaiḥ | yadi te śravaṇe buddhir vartate bharatarṣabha |

那罗陀说道:“那神圣的 सभा(会殿)为诸天、祖灵众与萨陀耶众所常至;亦为制心有律的行祭者与安寂的牟尼群所亲近。彼处吠陀祭祀,具足相称的布施(达克希那),恒常举行。婆罗多族中的雄牛啊,若你愿意聆听,我便为你详述。”

देवैःby/with the gods
देवैः:
Karana
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Instrumental, Plural
पितृगणैःby/with the hosts of Pitṛs (manes)
पितृगणैः:
Karana
TypeNoun
Rootपितृगण
FormMasculine, Instrumental, Plural
साध्यैःby/with the Sādhyas
साध्यैः:
Karana
TypeNoun
Rootसाध्य
FormMasculine, Instrumental, Plural
यज्वभिःby/with sacrificers (performers of yajña)
यज्वभिः:
Karana
TypeNoun
Rootयज्वन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
नियतात्मभिःby/with those of restrained self
नियतात्मभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootनियतात्मन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
जुष्टाम्frequented/served (by)
जुष्टाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootजुष्ट
FormFeminine, Accusative, Singular
मुनिगणैःby/with groups of sages
मुनिगणैः:
Karana
TypeNoun
Rootमुनिगण
FormMasculine, Instrumental, Plural
शान्तैःby/with the peaceful (ones)
शान्तैः:
Karana
TypeAdjective
Rootशान्त
FormMasculine, Instrumental, Plural
वेदयज्ञैःby/with Vedic sacrifices
वेदयज्ञैः:
Karana
TypeNoun
Rootवेदयज्ञ
FormMasculine, Instrumental, Plural
सदक्षिणैःwith good/adequate fees (dakṣiṇā)
सदक्षिणैः:
Karana
TypeAdjective
Rootस-दक्षिण
FormMasculine, Instrumental, Plural
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
तेof you/your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
श्रवणेin hearing / in listening
श्रवणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootश्रवण
FormNeuter, Locative, Singular
बुद्धिःmind/intent, inclination
बुद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
वर्ततेexists/continues/is directed (towards)
वर्तते:
TypeVerb
Rootवृत् (वर्तते)
FormPresent, Third, Singular, Ātmanepada
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरत-ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
B
Bharatarṣabha (addressed listener)
D
Devas
P
Pitṛgaṇa (Pitṛs)
S
Sādhyas
M
Munigaṇa (sages)
V
Veda
Y
Yajña
D
Dakṣiṇā