Previous Verse
Next Verse

Shloka 326

मौसलपर्व — अध्याय ८

Arjuna’s evacuation of Dvārakā, Vasudeva’s rites, and the caravan’s crisis

भवन्ति भवकालेषु विपद्यन्ते विपर्यये । भरतनन्दन! जब उद्धवका समय आता है तब इसी प्रकार मनुष्यकी बुद्धि, तेज और ज्ञानका विकास होता है और जब विपरीत समय उपस्थित होता है तब इन सबका नाश हो जाता है

bhavanti bhavakāleṣu vipadyante viparyaye | bharatanandana! yadā uddhavasya samaya āyāti tadā evaṃvidhaṃ manuṣyasya buddhi-tejaḥ-jñānasya vikāsaḥ bhavati, yadā ca viparītaḥ samayaḥ upasthitaḥ bhavati tadā eṣāṃ sarveṣāṃ nāśo bhavati |

毗耶娑说道:“噢,婆罗多族的欢欣者!当吉时来临——如同为优陀婆所注定的时刻——人的智慧、内在光明与知识便会自然而然地展开增长;而当逆时降临,这些能力反而衰败并被摧毁。由此可知,人之才能盛衰起落,皆受时运所制。”

भवन्तिthey become/occur
भवन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन, परस्मैपद
भवकालेषुin times of prosperity/good fortune
भवकालेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभवकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
विपद्यन्तेthey perish/come to ruin
विपद्यन्ते:
Karta
TypeVerb
Rootवि + पद् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन, आत्मनेपद
विपर्ययेin adversity/in the reverse (situation)
विपर्यये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविपर्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
भरतनन्दनO descendant/son of Bharata!
भरतनन्दन:
TypeNoun
Rootभरतनन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

व्यास उवाच

V
Vyāsa
U
Uddhava
B
Bharatanandana (addressed person)