Previous Verse
Next Verse

Shloka 134

अर्जुनस्य शीघ्रप्रयाणं भीम-शकुनियुद्धं च

Arjuna’s Rapid Advance and the Bhīma–Śakuni Encounter

द्रौणिं हापश्यत्‌ संग्रामे फाल्गुनं च मुहुर्मुहु: । राजन! वे रोषसे लंबी साँस खींचते और अपने नेत्रोंद्वारा दग्ध-सा करते हुए युद्धस्थलमें अश्वत्थामा और अर्जुनकी ओर बारंबार देखने लगे ।।

drauṇiṁ hāpaśyat saṅgrāme phālgunaṁ ca muhurmuhuḥ | rājann eva roṣase lambī śvāsaṁ khīñcateva ca netrābhyāṁ dagdha-sa iva kurvan aśvatthāmānam arjunaṁ ca punaḥ punaḥ dadarśa || 133 || tataḥ kruddho 'bravīt kṛṣṇaḥ pārtha sapraṇayaṁ tadā | "pārtha yuddha-sthale tava idam upekṣā-yuktam adbhutaṁ ceṣṭitaṁ paśyāmi | bhārata adya droṇa-putro 'śvatthāmā tvām sarvathā vardhamāna iva" || 134 ||

三阇耶说道:大王啊,他在战场上一次又一次地望向德罗那之子(阿湿婆他摩),又望向法尔古那(阿周那)。他怒气勃发,长长喘息,双目似要将他们焚尽。随后,克里希那虽愤然,却以亲切关怀之语对帕尔塔说道:“帕尔塔,我正看着你在阵中的这般惊异举止——那种近乎轻慢的神态。婆罗多啊,今日德罗那之子阿湿婆他摩在各方面都正压过你。”

द्रौणिम्Drona’s son (Ashvatthama)
द्रौणिम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रौणि (द्रोण-पुत्र)
FormMasculine, Accusative, Singular
indeed/just
:
TypeIndeclinable
Root
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
संग्रामेin the battle
संग्रामे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंग्राम
FormMasculine, Locative, Singular
फाल्गुनम्Phalguna (Arjuna)
फाल्गुनम्:
Karma
TypeNoun
Rootफाल्गुन (अर्जुन)
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
मुहुःagain and again
मुहुः:
TypeIndeclinable
Rootमुहुः
मुहुःagain and again
मुहुः:
TypeIndeclinable
Rootमुहुः
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (√क्रुध्)
FormMasculine, Nominative, Singular
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
कृष्णःKrishna
कृष्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
पार्थO Partha (Arjuna)
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
सप्रणयम्affectionately/with affection
सप्रणयम्:
TypeAdjective
Rootस-प्रणय (प्रणय = affection)
FormNeuter, Accusative, Singular
तदाat that time
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
राजन् (King Dhṛtarāṣṭra, implied addressee)
द्रौणि / अश्वत्थामा (Aśvatthāmā)
फाल्गुन / अर्जुन (Arjuna)
कृष्ण (Kṛṣṇa)
पार्थ (Pārtha, Arjuna)

Educational Q&A

Even in righteous war, a warrior must not lapse into complacency or neglect; Kṛṣṇa’s affectionate yet stern rebuke frames vigilance and disciplined effort as part of dharma, especially when an opponent is gaining advantage.

Sañjaya reports a tense moment: someone (in the battle context) repeatedly watches Aśvatthāmā and Arjuna with anger. Kṛṣṇa then addresses Arjuna directly, noting Arjuna’s surprising indifference and warning that Aśvatthāmā is surpassing him that day.