Next Verse

Mahabharata — Karna Parva, Shloka 1

अध्याय ५३ — रणमेघोपमा सेना-वर्णना तथा सुषेण-वधोत्तर प्रतिक्रिया

Battle-as-Storm Imagery and the Aftermath of Suṣeṇa’s Fall

(दाक्षिणात्य अधिक पाठका ह “लोक मिलाकर कुल ४६३ “लोक हैं) मा अहम चतुष्पठ्चाशत्तमोड ध्याय: कृपाचार्यके द्वारा शिखण्डीकी पराजय और सुकेतुका वध तथा धृष्टद्युम्नके द्वारा कृतवर्माका परास्त होना संजय उवाच कृतवर्मा कृपो द्रौणि: सूतपुत्रश्न मारिष | उलूक: सौबलश्चैव राजा च सह सोदरै:

sañjaya uvāca | kṛtavarmā kṛpo drauṇiḥ sūtaputraś ca māriṣa | ulūkaḥ saubalaś caiva rājā ca saha sodaraiḥ ||

三阇耶说道:“尊者啊!大王啊!克利多跋摩、克利波、德罗那之子阿湿婆他摩,以及车夫之子迦尔纳;乌卢迦与苏跋罗之子沙昆尼;并国王难敌与其诸弟——这些勇将(前来集结支援)。”

संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
कृतवर्माKritavarman
कृतवर्मा:
Karta
TypeNoun
Rootकृतवर्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
कृपःKripa
कृपः:
Karta
TypeNoun
Rootकृप
FormMasculine, Nominative, Singular
द्रौणिःDrauni (Ashvatthaman)
द्रौणिः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रौणि
FormMasculine, Nominative, Singular
सूतपुत्रःthe charioteer's son (Karna)
सूतपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootसूतपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
मारिषO venerable one / sir
मारिष:
TypeNoun
Rootमारिष
FormMasculine, Vocative, Singular
उलूकःUluka
उलूकः:
Karta
TypeNoun
Rootउलूक
FormMasculine, Nominative, Singular
सौबलःSaubala (Shakuni)
सौबलः:
Karta
TypeNoun
Rootसौबल
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed / also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
सोदरैःwith (his) brothers
सोदरैः:
Karana
TypeNoun
Rootसोदर
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Kṛtavarmā
K
Kṛpa (Kṛpācārya)
A
Aśvatthāmā (Drauṇi)
K
Karṇa (Sūtaputra)
U
Ulūka
Ś
Śakuni (Saubala)
D
Duryodhana (Rājā)
D
Duryodhana's brothers (Kauravas)

Educational Q&A

The verse highlights a recurring ethical tension in the Mahābhārata: armies can collapse through fear, and leaders are expected to restore courage and order. Even within an unrighteous war, the narrative underscores the kṣatriya ideal of steadiness, protection of one’s troops, and decisive leadership in crisis.

Sañjaya begins the chapter by naming key Kaurava champions—Kṛtavarmā, Kṛpa, Aśvatthāmā, Karṇa, Ulūka, Śakuni, and Duryodhana with his brothers—who rally together. In the surrounding context (as reflected in the Gītā Press prose), they move swiftly to rescue and stabilize the Kaurava army as it falters in fear of Arjuna.