Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

भीष्मस्य मध्याह्नयुद्धवर्णनम् / Mid-day Battle Description: Bhīṣma Engaged by the Pāñcālas

ततः शान्तनवो भीष्म: कृपश्च रथिनां वर: । भगदत्त: सुशर्मा च धनंजयमुपाद्रवन्‌,तत्पश्चात्‌ शान्तनुनन्दन भीष्म, रथियोंमें श्रेष्ठ कृपाचार्य, भगदत्त और सुशर्माने अर्जुनपर धावा किया

tataḥ śāntanavo bhīṣmaḥ kṛpaś ca rathināṁ varaḥ | bhagadattaḥ suśarmā ca dhanañjayam upādravan ||

三阇耶说:继而,善檀奴之子毗湿摩与车战之最的克利帕,又有婆伽达多与苏舍尔摩,一齐向檀那阇耶(阿周那)发起冲击。

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
Formtrue
शान्तनवःthe son of Śantanu
शान्तनवः:
Karta
TypeNoun
Rootशान्तनव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
भीष्मःBhīṣma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
कृपःKṛpa
कृपः:
Karta
TypeNoun
Rootकृप (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
Formtrue
रथिनाम्of chariot-warriors
रथिनाम्:
TypeNoun
Rootरथिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
वरःthe best, excellent
वरः:
Karta
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
भगदत्तःBhagadatta
भगदत्तः:
Karta
TypeNoun
Rootभगदत्त (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
सुशर्माSuśarmā
सुशर्मा:
Karta
TypeNoun
Rootसुशर्मन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
Formtrue
धनंजयम्Dhanañjaya (Arjuna)
धनंजयम्:
Karma
TypeNoun
Rootधनंजय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
उपाद्रवन्attacked, rushed upon
उपाद्रवन्:
TypeVerb
Rootउप-आ-√द्रु (द्रु गतौ)
FormImperfect (Laṅ), Past, Third, Plural, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīṣma
Ś
Śāntanu
K
Kṛpa (Kṛpācārya)
B
Bhagadatta
S
Suśarmā
D
Dhanañjaya (Arjuna)

Educational Q&A

The verse highlights the ethical tension of kṣatriya-dharma in war: even venerable figures and respected teachers may be compelled by vows, allegiance, and royal duty to fight fiercely. It invites reflection on how personal virtue operates within binding social and political obligations.

Sañjaya reports that Bhīṣma, Kṛpa, Bhagadatta, and Suśarmā collectively rush to attack Arjuna (Dhanañjaya), marking a concentrated assault by prominent Kaurava-side warriors against a key Pāṇḍava champion.