Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Adhyāya 92: Irāvanta-śoka, punaḥ-pravṛttiḥ saṅgrāmasya

Arjuna’s grief and the battle’s renewed intensity

निवारय सुतान्‌ द्यूतात्‌ पाण्डवान्‌ मा द्रुहेति च । सुहृदां हितकामानां ब्रुवतां तत्‌ तदेव च,उन्होंने कहा था कि “आप अपने पुत्रोंको जूआ खेलनेसे रोकिये। पाण्डवोंसे द्रोह न कीजिये।” आपका हित चाहनेवाले अन्यान्य सुहृदोंने भी आपसे वे ही बातें कही थीं; परंतु जैसे मरणासन्न पुरुषको हितकारक ओषधि अच्छी नहीं लगती, उसी प्रकार आप उन हितकर वचनोंको सुनना भी नहीं चाहते थे। अतः श्रेष्ठ विदुरने जैसा बताया था, वैसा ही परिणाम आपके सामने आया है

nivāraya sutān dyūtāt pāṇḍavān mā druheti ca | suhṛdāṃ hitakāmānāṃ bruvatāṃ tat tadeva ca ||

三阇耶说道:“当约束你的儿子们远离赌戏;切莫对般度五子(Pāṇḍava)怀怨结仇。”那些真心为你谋福的亲友,也一再以同样的话劝谏你。可你不肯领受这等良言,正如将死之人厌弃救命的良药一般。因此,结局已如高贵的毗度罗(Vidura)所预言的那样,呈现在你面前。

निवारयrestrain/stop (you)
निवारय:
Karma
TypeVerb
Rootनिवारय (√वृ + नि, causative)
Formलोट् (imperative), मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
सुतान्sons
सुतान्:
Karma
TypeNoun
Rootसुत
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
द्यूतात्from gambling/dice-play
द्यूतात्:
Apadana
TypeNoun
Rootद्यूत
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
पाण्डवान्the Pāṇḍavas
पाण्डवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
द्रुहbetray/act treacherously (you)
द्रुह:
TypeVerb
Root√द्रुह्
Formलोट् (imperative), मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
इतिthus/so (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
and
:
TypeIndeclinable
Root
सुहृदाम्of friends/well-wishers
सुहृदाम्:
TypeNoun
Rootसुहृद्
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
हितकामानाम्of those desiring (your) welfare
हितकामानाम्:
TypeAdjective
Rootहितकाम
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
ब्रुवताम्of (them) speaking/saying
ब्रुवताम्:
TypeVerb
Rootब्रुवत् (√ब्रू)
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तत्that (same)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root

संजय उवाच

S
Sañjaya
P
Pāṇḍavas
V
Vidura
S
sons of Dhṛtarāṣṭra (Kauravas, implied)
D
dice/gambling (dyūta)