Previous Verse
Next Verse

Shloka 107

Vāsudeva-Māhātmya: Duryodhana’s Inquiry and Bhīṣma’s Theological Account of Keśava

मृदड़भेरीपणवप्रणादा नेमिस्वना दुन्दुभिनिःस्वनाश्व । ससिंहनादाश्न बभूवुरुग्रा: सर्वेष्वनीकेषु ततः कुरूणाम्‌

sañjaya uvāca | mṛdaṅga-bherī-paṇava-praṇādā nemi-svanā dundubhi-niḥsvanāś ca | sa-siṃha-nādāś ca babhūvur ugrāḥ sarveṣv anīkeṣu tataḥ kurūṇām ||

三阇耶说道:随后,在俱卢军的各个阵列之中,凶烈的声响齐起——姆利檀伽鼓、贝利鼓、般那婆鼓与战鼓敦都毗的轰鸣,战车轮辋的隆隆滚动。与勇士们的狮子吼交织在一起,汇成令人胆寒的巨响。

मृदङ्गभेरीपणवप्रणादाःthe sounds of mṛdaṅga, bherī and paṇava (drums)
मृदङ्गभेरीपणवप्रणादाः:
Karta
TypeNoun
Rootमृदङ्ग-भेरी-पणव-प्रणाद
FormMasculine, Nominative, Plural
नेमिस्वनाःthe sounds of wheel-rims (rattling of wheels)
नेमिस्वनाः:
Karta
TypeNoun
Rootनेमि-स्वन
FormMasculine, Nominative, Plural
दुन्दुभिनिःस्वनाःthe booming sounds of kettledrums (dundubhi)
दुन्दुभिनिःस्वनाः:
Karta
TypeNoun
Rootदुन्दुभि-निःस्वन
FormMasculine, Nominative, Plural
अश्वhorse
अश्व:
Karta
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Nominative, Singular
ससिंहनादाःtogether with lion-roars (war-cries)
ससिंहनादाः:
Karta
TypeAdjective
Rootस- सिंहनाद
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
बभूवुःbecame / arose
बभूवुः:
TypeVerb
Rootभू
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural
उग्राःfierce, terrible
उग्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootउग्र
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेषुin all
सर्वेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
अनीकेषुin the divisions/arrays (of the army)
अनीकेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअनीक
FormNeuter, Locative, Plural
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
कुरूणाम्of the Kurus
कुरूणाम्:
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Genitive, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Kurus (Kaurava host)
M
mṛdaṅga (drum)
B
bherī (war-drum)
P
paṇava (drum)
D
dundubhi (war-drum)
C
chariot wheels (nemi)

Educational Q&A

The verse does not state a direct moral injunction; it heightens the ethical weight of war by portraying how collective martial enthusiasm (drums, wheels, battle-cries) can become overwhelming and fearsome. It implicitly invites reflection on how mass momentum and pride can intensify conflict, even when dharma is at stake.

Sañjaya describes the Kuru (Kaurava) forces as battle preparations surge: drums and instruments are sounded, chariot wheels rumble, and warriors roar like lions. The combined noise spreads through all military divisions, marking the imminent commencement of combat.