Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

उपारम्य च युद्धेभ्य: संनाहान्‌ विप्रमुच्य ते । आयुधानि न निज्षिप्य सहिता: कुरुपाण्डवा:,कौरव तथा पाण्डव युद्धसे निवृत्त हो कवच खोलकर अस्त्र-शस्त्र नीचे डालकर पहलेकी भाँति परस्पर प्रेमभाव रखते हुए अवस्थाकी छोटाई-बड़ाईके अनुसार यथोचित क्रमसे शत्रुदमन दुर्जय वीर देवव्रत भीष्मके समीप एक साथ बैठ गये

sañjaya uvāca |

upāramya ca yuddhebhyaḥ saṃnāhān vipramucya te |

āyudhāni na nikṣipya sahitāḥ kuru-pāṇḍavāḥ ||

三阇耶说道:他们停止了战斗,松解铠甲;却并未弃置兵刃,俱卢与般度诸人仍聚在一处。此颂昭示暴烈暂歇:纵在仇怨之间,纪律与克制仍被遵守;战士手执武器,却从即刻的屠戮中退开——在战争的混沌里,秩序与礼法重新显现的一段间隙。

उपारम्यhaving ceased/paused
उपारम्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootउप-रम् (धातु)
Formल्यप् (absolutive/gerund), कर्तरि
and
:
TypeIndeclinable
Root
युद्धेभ्यःfrom the battles/fighting
युद्धेभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootयुद्ध
Formneuter, ablative, plural
संनाहान्armours/defensive gear
संनाहान्:
Karma
TypeNoun
Rootसंनाह
Formmasculine, accusative, plural
विप्रमुच्यhaving taken off/removed
विप्रमुच्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootवि-प्र-मुच् (धातु)
Formल्यप् (absolutive/gerund), कर्तरि
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, plural
आयुधानिweapons
आयुधानि:
Karma
TypeNoun
Rootआयुध
Formneuter, accusative, plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
निक्षिप्यhaving laid down/put down
निक्षिप्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootनि-क्षिप् (धातु)
Formल्यप् (absolutive/gerund), कर्तरि
सहिताःtogether/united
सहिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहित
Formmasculine, nominative, plural
कुरु-पाण्डवाःthe Kurus and the Pandavas
कुरु-पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरु + पाण्डव
Formmasculine, nominative, plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Kurus
P
Pāṇḍavas
S
saṃnāha (armor)
Ā
āyudha (weapons)

Educational Q&A

Even in a righteous war governed by kṣatriya norms, there can be moments of restraint and regulated conduct. The verse highlights controlled cessation—loosening armor yet keeping weapons—suggesting vigilance without immediate aggression, and the reappearance of order and propriety within conflict.

Sañjaya reports that the fighting has paused. Both sides—the Kurus and the Pāṇḍavas—stop battling, loosen their armor, and remain together without throwing away their weapons, indicating a temporary lull rather than a full disarmament.