Daśame’hani Bhīṣma-yuddham — Śikhaṇḍī-rakṣaṇa, Arjuna-prabhāva, Duryodhana-āśraya-vākyam
अश्वत्थामा तथा शल्य: काम्बोजश्च सुदक्षिण: । विन्दानुविन्दावावन्त्यौ बाह्विक: सह बाह्लिकैः
aśvatthāmā tathā śalyaḥ kāmbojaś ca sudakṣiṇaḥ | vindānuvindāv āvantyau bāhvikaḥ saha bāhlikaiḥ ||
三阇耶说道:阿湿婆他摩、舍利耶、甘波阇王子苏达克希那;阿槃提二王子温陀与阿奴温陀;以及巴诃毗迦与诸巴诃利迦人——这些勇士皆在俱卢军中。此偈如同点将名册,强调无数声名显赫的刹帝利,因盟誓与职责所系而聚集于此;而这场战争的道德重负,将由所有选择参战者共同承担。
संजय उवाच
The verse highlights the collective moral burden of war: renowned warriors from many regions assemble under bonds of alliance and perceived duty. In the Mahābhārata’s ethical frame, such mustering is not merely a list of names but a reminder that choices made for loyalty, ambition, or obligation carry consequences for individuals and kingdoms alike.
Sañjaya is enumerating prominent fighters aligned with the Kauravas during the Kurukṣetra war. This cataloging situates the audience in the battlefield context by naming key combatants and their regional identities.