Next Verse

Shloka 1

प्राग्ज्योतिषे वज्रदत्त-धनंजय-समागमः

Vajradatta Confronts Dhanaṃjaya at Prāgjyotiṣa

इस प्रकार श्रीमह्याभारत आश्वमेधिकपर्वके अन्तर्गत अनुगीतापर्वरमें अ्जुनिके द्वारा अश्वका अनुसरणविषयक तिह्तत्तववाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ७३ ॥। अपने-आप बछ। आर: 2 चतु:सप्ततितमो< ध्याय: अर्जुनके द्वारा त्रिगर्तोंकी पराजय वैशम्पायन उवाच त्रिगर्तैरभवद्‌ युद्ध कुतवैरै: किरीटिन: । महारथसमज्ञातैहतानां पुत्रनप्तृभि:

vaiśampāyana uvāca | trigartair abhavad yuddhaṃ kṛtavairair kirīṭinaḥ | mahāratha-samājñātaiḥ hatānāṃ putra-naptṛbhiḥ ||

毗湿摩波耶那说道:大王啊,特里伽尔塔人——其勇士曾在俱卢之野大战中被杀——对头戴宝冠的阿周那怀下了既定的仇怨。那些阵亡者的儿子与孙子,皆以大车战士之名著称,承继了这份世仇;当阿周那进入特里伽尔塔国境时,他与特里伽尔塔人之间便爆发了惨烈的战斗。此段揭示:未得化解的哀痛与复仇,会在大战结束之后仍使暴力跨世代延续。

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
त्रिगर्तैःby the Trigartas
त्रिगर्तैः:
Karana
TypeNoun
Rootत्रिगर्त
FormMasculine, Instrumental, Plural
अभवत्was / happened
अभवत्:
Karta
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect, Third, Singular
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Nominative, Singular
कृतवैरैःby those who had made enmity
कृतवैरैः:
Karana
TypeAdjective
Rootकृतवैर
FormMasculine, Instrumental, Plural
किरीटिनःof the diadem-wearer (Arjuna)
किरीटिनः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकिरीटिन्
FormMasculine, Genitive, Singular
महारथसमज्ञातैःby those recognized/known as great chariot-warriors
महारथसमज्ञातैः:
Karana
TypeAdjective
Rootमहारथ-समज्ञात
FormMasculine, Instrumental, Plural
हतानाम्of the slain
हतानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootहत
FormMasculine, Genitive, Plural
पुत्रनप्तृभिःby (their) sons and grandsons
पुत्रनप्तृभिः:
Karana
TypeNoun
Rootपुत्र-नप्तृ
FormMasculine, Instrumental, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Arjuna (Kirīṭin)
T
Trigartas
K
Kurukṣetra
T
Trigarta (country/region)

Educational Q&A

The verse highlights how vengeance, when treated as a duty of lineage, keeps war alive even after a major conflict ends; ethical restraint and closure are implied as necessary to prevent inherited hatred from renewing violence.

After the Kurukṣetra war, the Trigartas—specifically the sons and grandsons of those killed—bear enmity toward Arjuna and engage him in a fierce battle when he comes to their region.