Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Adhyāya 33: Brāhmaṇa-Upadeśa on Buddhi, Āśrama-Forms, and Inner Freedom

राज्यं पृथिव्यां सर्वस्यामथवापि त्रिविष्टपे तथा बुद्धिरियं वेत्ति बुद्धिरेव धनं मम,सम्पूर्ण पृथ्वी तथा स्वर्गपर जो राज्य है, उसे यह बुद्धि जानती है; अतः बुद्धि ही मेरा धन है

rājyaṁ pṛthivyāṁ sarvasyām athavāpi triviṣṭape tathā buddhiḥ iyaṁ vetti buddhiḥ eva dhanaṁ mama

婆罗门说道:“无论是统御全地的王权,抑或在三十三天的天界(Triviṣṭapa)为王,此心智都能洞见那种支配的真实本质。因此,唯有智慧才是我的财富。”

राज्यम्kingdom, sovereignty
राज्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Locative, Singular
सर्वस्याम्in the whole (earth)
सर्वस्याम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Locative, Singular
अथवाor else
अथवा:
TypeIndeclinable
Rootअथवा
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
त्रिविष्टपेin heaven (Triviṣṭapa)
त्रिविष्टपे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootत्रिविष्टप
FormMasculine, Locative, Singular
तथाso, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
बुद्धिःintellect, understanding
बुद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
इयम्this
इयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Nominative, Singular
वेत्तिknows
वेत्ति:
TypeVerb
Rootविद्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
बुद्धिःintellect
बुद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
एवindeed, alone
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
धनम्wealth, treasure
धनम्:
Karta
TypeNoun
Rootधन
FormNeuter, Nominative, Singular
ममof me, my
मम:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular, 1st

ब्राह्मण उवाच

ब्राह्मण (Brahmin speaker)
पृथ्वी (Earth)
त्रिविष्टप (Triviṣṭapa/Heaven)

Educational Q&A

True wealth is not external power—such as rulership over earth or heaven—but inner discernment (buddhi). The verse elevates wisdom as the stable, self-sufficient treasure that enables right valuation of worldly and heavenly gains.

A Brahmin speaker is articulating a value-judgment about sovereignty and reward: even the highest forms of dominion are secondary to the possession of clear intellect. The statement functions as counsel that redirects aspiration from acquisition to understanding.