अनुशासनपर्व अध्याय ९३ — तपस्, सदोपवास, विघसाशन, अतिथिप्रियता
Austerity, regulated fasting, residual-eating, and hospitality
पाक्तेयांस्तु प्रवक्ष्यामि ज्ञेयास्ते पंक्तिपावना: । त्रिणाचिकेत: पज्चाग्निस्त्रिसुपर्ण: षडंगवित्
pākteyāṁstu pravakṣyāmi jñeyāste paṅktipāvanāḥ | triṇāciketaḥ pañcāgnis trisūparṇaḥ ṣaḍaṅgavit ||
毗湿摩说道:“如今我将叙述所谓‘旁克提耶’(pāṅkteya)的婆罗门;当知他们正是席列之净化者。凡诵持三那奇计多(Triṇāciketa)之仪文,奉持五圣火(pañcāgni),诵读三苏帕尔那(Trisūparṇa)之赞歌,并通达吠陀学之六支(vedāṅga)者——此人足以在共食之席中净化众会。”
भीष्म उवाच
Ritual and ethical fitness for communal religious dining is grounded in disciplined Vedic practice: maintaining sacred fires, reciting specific Vedic formulas, and mastering the Vedāṅgas. Such learning and observance are presented as purifying not only the individual but also the social-ritual setting (the dining line).
In the Anushasana Parva’s instruction on dharma, Bhishma continues defining who is qualified to sanctify a shared meal. He lists marks of a ‘paṅkti-pāvana’ Brahmin—one whose Vedic rites and learning make him an appropriate presence in a ritual dining row.