Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

आदि पर्व, अध्याय 67 — गान्धर्वविवाह-समयः

Duḥṣanta–Śakuntalā: Gandharva Marriage and Succession Condition

दैतेय: सो5भवद्‌ राजा हार्दिक्यो मनुजर्षभ: । वृषपर्वेति विख्यात: श्रीमान्‌ यस्तु महासुर:

vaiśampāyana uvāca |

daiteyaḥ so 'bhavad rājā hārdikyo manujaarṣabhaḥ |

vṛṣaparveti vikhyātaḥ śrīmān yas tu mahāsuraḥ ||

毗舍波耶那说道:那位底提耶降生人间,成为名为哈尔迪迦(Hārdikya)的国王,堪称人中雄牛。又有那位光辉显赫、号称弗利沙帕尔梵(Vṛṣaparvan)的伟大阿修罗,也在人世以同名著称。由此可见,若干强盛的阿修罗与底提耶投生为地上诸王,塑造了后来纷争将要展开的政治与道德格局。

दैतेयःa Daiteya (demon of Diti’s line)
दैतेयः:
Karta
TypeNoun
Rootदैतेय
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अभवत्became/was
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
हार्दिक्यःHārdikya (proper name)
हार्दिक्यः:
Karta
TypeNoun
Rootहार्दिक्य
FormMasculine, Nominative, Singular
मनुजर्षभःbull among men; best of men
मनुजर्षभः:
Karta
TypeNoun
Rootमनुज-ऋषभ
FormMasculine, Nominative, Singular
वृषपर्वाVṛṣaparvan (proper name)
वृषपर्वा:
Karta
TypeNoun
Rootवृषपर्वन्
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus; as
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
विख्यातःrenowned; famous
विख्यातः:
TypeAdjective
Rootवि-ख्यात
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (kta)
श्रीमान्splendid; prosperous
श्रीमान्:
TypeAdjective
Rootश्रीमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut; indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
महासुरःgreat Asura
महासुरः:
Karta
TypeNoun
Rootमहा-असुर
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Daitya (Daiteya)
H
Hārdikya
V
Vṛṣaparvan
A
Asura (Mahāsura)

Educational Q&A

The verse underscores an epic motif: beings of Asuric/Daityic lineage can take human birth as kings, implying that political power may carry latent ethical tendencies. It invites discernment—nobility of title and splendor (śrī) do not automatically guarantee dharmic conduct.

Vaiśampāyana continues a catalog of supernatural beings (Daityas/Asuras) who are said to have been born on earth as notable rulers. Here he identifies a Daitya as becoming King Hārdikya, and the famed Asura Vṛṣaparvan as appearing as the king known by that name.