Shloka 10

Īśvara-gītā: The Supreme Lord as Brahman, the Source of Creation, and the Inner Self

Devanagari script

समं सर्वेषु भूतेषु तिष्ठन्तं परमेश्वरम् / विनश्यत्स्वविनश्यन्तं यः पश्यति स पश्यति

Transliteration

samaṃ sarveṣu bhūteṣu tiṣṭhantaṃ parameśvaram / vinaśyatsvavinaśyantaṃ yaḥ paśyati sa paśyati

Translation

真正能见者，是那见到至上主（Parameśvara）平等安住于一切众生之中——在败坏之中仍不坏者。

Word by Word

• समम्: equally, same
• समम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: sama (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; अव्ययीभावेन क्रियाविशेषणवत् (adverbial accusative)

• सर्वेषु: in all
• सर्वेषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन

• भूतेषु: in beings
• भूतेषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: bhūta (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन

• तिष्ठन्तम्: standing, abiding
• तिष्ठन्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: sthā (धाातु) + śatṛ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• परमेश्वरम्: the Supreme Lord
• परमेश्वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: parama + īśvara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; कर्मधारय-समास (परमः ईश्वरः)

• विनश्यत्: perishing
• विनश्यत्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: naś (धातु) + śatṛ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (समासपदस्य पूर्वाङ्गरूपेण)

• सु: well; (as intensifier/prefix)
• सु: Upasarga (उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: su (अव्यय/उपसर्ग)
• Form: उपसर्ग/अव्यय (prefix)

• अविनश्यन्तम्: not perishing, imperishable
• अविनश्यन्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: a- + vinaśyat (naś धातु + शतृ) (कृदन्त)
• Form: नञ्-प्रत्यय (अ-) सहित वर्तमानकाले शतृ-कृदन्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; सम्बन्धसूचक सापेक्ष-सर्वनाम

• पश्यति: sees
• पश्यति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: dṛś (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• पश्यति: sees (truly)
• पश्यति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: dṛś (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Lord Kurma (Vishnu), teaching Indradyumna in the Ishvara Gita discourse

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Parameshvara
• Ishvara

More Details (3 sections)

FAQs

How does this verse explain the nature of the Supreme Self (Atman)?

It teaches that the Supreme (Parameshvara) is the imperishable reality present equally in all beings, while bodies and conditions perish—true vision is recognizing that unchanging presence.

What Yoga or Meditative practices are highlighted here?

The verse points to jñāna-yoga and contemplative samadarśana (equal vision): steady meditation on Ishvara’s indwelling presence in all beings, dissolving bias, attachment, and aversion—an inner discipline aligned with the Kurma Purana’s Pashupata-oriented spirituality.

How does this verse depict the relationship between Shiva and Vishnu?

By centering on Parameshvara as the one indwelling, imperishable Lord in all, it supports the Kurma Purana’s non-sectarian synthesis: the Supreme is one, revered through Shiva-Vishnu unity rather than opposition.