Home›Kurma Purana›Uttara Bhaga›Adhyaya 10›Shloka 15
←Previous Verse
Next Verse→

Kurma Purana — Uttara Bhaga, Shloka 15

The True Liṅga as Formless Brahman — Self-Luminous Īśa and the Yoga of Liberation

Devanagari script

नित्यानन्दममृतं सत्यरूपं शुद्धं वदन्ति पुरुषं सर्ववेदाः / तदेवेदमिति प्रणवेनेशितारं धायायन्ति वेदार्थविनिश्चितार्थाः

Transliteration

nityānandamamṛtaṃ satyarūpaṃ śuddhaṃ vadanti puruṣaṃ sarvavedāḥ / tadevedamiti praṇaveneśitāraṃ dhāyāyanti vedārthaviniścitārthāḥ

Translation

一切吠陀宣说：至上之人（Purusha）是永恒安乐、不死甘露（amṛta）、真理之体，圆满清净。证知“彼唯是此（所见一切）”者，既已判定吠陀宗旨，便以圣音普拉纳瓦（Oṁ）观想主宰。

Word by Word
नित्य-आनन्दम्eternal bliss
नित्य-आनन्दम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनित्य + आनन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (नित्यः आनन्दः)
अमृतम्deathless; immortal
अमृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (of पुरुषम्)
सत्य-रूपम्whose nature is truth
सत्य-रूपम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसत्य + रूप (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (determinative): ‘having the form of truth’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
शुद्धम्pure
शुद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
वदन्तिdeclare; say
वदन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
पुरुषम्the Person (Supreme)
पुरुषम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सर्व-वेदाःall the Vedas
सर्व-वेदाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व + वेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः (सर्वे वेदाः)
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; demonstrative
एवindeed; alone
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
इदम्this
इदम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदं (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इतिthus
इति:
Vākyārtha-sūcaka (वाक्यार्थसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
प्रणवेनby the praṇava (Oṃ)
प्रणवेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootप्रणव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करणम्
ईशितारम्the ruler; controller
ईशितारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootईशितृ (प्रातिपदिक; √ईश् + तृच्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्तृवाचक-नाम (agent noun)
ध्यायायन्तिmeditate upon
ध्यायायन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; देवनागरी पाठ ‘धायायन्ति’ = ध्यायन्ति/ध्यायायन्ति (intensive/denominative nuance) ‘meditate’
वेद-अर्थ-विनिश्चित-अर्थाःthose who have ascertained the Vedic meaning
वेद-अर्थ-विनिश्चित-अर्थाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवेद + अर्थ + विनिश्चित + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिः: ‘those whose meaning is ascertained regarding the meaning of the Vedas’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
Speaker

Lord Kurma (as Ishvara, instructing in the Ishvara Gita)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities
P
Pranava (Om)
V
Vedas
P
Purusha
I
Ishvara

FAQs

It defines the Supreme Puruṣa as eternal bliss, immortal, truth itself, and absolutely pure—implying the highest Self is not a changing object but the stainless reality underlying all experience.

It emphasizes dhyāna (contemplative meditation) using the Pranava (Oṁ) as the support, combined with Vedāntic discernment—meditating on the Lord as the inner ruler once the Vedic purport is properly established.

By focusing on one Īśvara/Puruṣa known through Oṁ and affirmed by all Vedas, the verse supports the Kurma Purana’s integrative stance: the supreme Lord is one reality approached through multiple sectarian names and forms.

←Previous Verse
Next Verse→