Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva

Lalitopākhyāna Context

देशकालपदार्थात्मा यद्यद्वस्तु यथा तथा / तत्तद्रूपेण या भाति तस्यैदृ

deśakālapadārthātmā yadyadvastu yathā tathā / tattadrūpeṇa yā bhāti tasyaidṛ

她是处所、时节与万物之自性;凡一切事物如何存在,她便以其相应之形态显现而光耀。

deśa-kāla-padārtha-ātmāwhose essence is place, time, and objects
deśa-kāla-padārtha-ātmā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdeśa (प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक) + padārtha (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); samāsa: deśa-kāla-padārtha-ātmā = ‘whose nature is (ātman) place, time, and objects’
yatwhatever (thing)
yat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyat (यद्-प्रातिपदिक, sarvanāma)
FormNapumsakaliṅga (नपुंसकलिङ्ग), Prathamā (1st), Ekavacana; relative pronoun used correlatively with tat
yatwhatever
yat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyat (यद्-प्रातिपदिक, sarvanāma)
FormNapumsakaliṅga, Prathamā, Ekavacana; repetition for distributive sense
vastuentity, thing
vastu:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvastu (प्रातिपदिक)
FormNapumsakaliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana
yathāas, in whatever manner
yathā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
FormAvyaya; upamā/vidhi-arthaka adverb (यथाशब्दः)
tathāso, in that manner
tathā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAvyaya; correlative adverb to yathā (तथाशब्दः)
tatthat
tat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottat (तद्-प्रातिपदिक, sarvanāma)
FormNapumsakaliṅga, Prathamā, Ekavacana; correlative to yat
tatthat (very)
tat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottat (तद्-प्रातिपदिक, sarvanāma)
FormNapumsakaliṅga, Prathamā, Ekavacana; distributive repetition
rūpeṇain the form (as)
rūpeṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
FormNapumsakaliṅga, Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Ekavacana; instrumental of manner
she who
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (यद्-प्रातिपदिक, sarvanāma)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; relative pronoun referring to Devī/Śakti
bhātishines/appears
bhāti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhā (भा धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्, present), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; parasmaipada
tasyaof that
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roottad (तद्-प्रातिपदिक, sarvanāma)
FormPuṃliṅga/napuṃsaka (contextual), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Ekavacana
īdṛksuch (is she/it)
īdṛk:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootīdṛś (ईदृश्-प्रातिपदिक)
FormPrātipadika used as indeclinable-like in citation; here truncated in source as ‘īdṛ’; sense: ‘such, of this kind’ (correlative to tasya)