Shloka 8
श्रीनगर-त्रिपुरा-सप्तकक्षा-पालकदेवताप्रकाशनम्
Revelation of the Guardian Deities of Śrīnagara-Tripurā’s Seven Enclosures
Devanagari script
तद्वर्मसलिला नद्यस्तद्वर्णाश्च मणिद्रुमाः / सिद्धजातिषु ये देवीमुपास्य विविधैः क्रमै / त्यक्तवन्तो वपुः पूर्वं ते सिद्धास्तत्र सांगनाः
Transliteration
tadvarmasalilā nadyastadvarṇāśca maṇidrumāḥ / siddhajātiṣu ye devīmupāsya vividhaiḥ kramai / tyaktavanto vapuḥ pūrvaṃ te siddhāstatra sāṃganāḥ
Translation
诸河之水皆呈彼色，宝珠之树亦复同色。凡诸悉地种姓之众，以种种次第奉事女神，昔已舍离旧身者，皆与其眷属同住彼处，成就为悉地。
Word by Word
तद्वर्मसलिलाःhaving water of that (same) hue/quality
तद्वर्मसलिलाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् + वर्म + सलिल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying नद्यः); समासः—तद्-वर्ण/वर्म-सलिल (textual reading ‘varma’ as in IAST)
नद्यःrivers
नद्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तद्वर्णाःof that color
तद्वर्णाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् + वर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying मणिद्रुमाः)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
मणिद्रुमाःjewel-trees
मणिद्रुमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमणि + द्रुम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी/तत्पुरुषार्थे ‘jewel-trees’
सिद्धजातिषुamong the classes of Siddhas
सिद्धजातिषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसिद्ध + जाति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; अधिकरण (locative)
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धसूचक-यत् (relative pronoun)
देवीम्the Goddess
देवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन
उपास्यhaving worshipped
उपास्य:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootउप + आस् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), ‘having worshipped’
विविधैःby various
विविधैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying क्रमैः)
क्रमैःmethods/steps
क्रमैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; करण (instrument)
त्यक्तवन्तःhaving abandoned
त्यक्तवन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु) + क्तवत् (कृदन्त)
Formभूतकर्तरि कृदन्त (past active participle, क्तवत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘having abandoned’
वपुःthe body
वपुः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पूर्वम्formerly/before
पूर्वम्:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; निर्देशार्थक
सिद्धाःSiddhas (perfected beings)
सिद्धाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
साङ्गनाःtogether with their women/consorts
साङ्गनाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस + अङ्गना (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘with women/consorts’ (सह-सम्बन्ध)