Shloka 52
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
ईदृशीन्नो गतिं श्रुत्वा किं वक्ष्यति महेश्वरी / कृता चापकृतिर्दैत्यैरुपायः प्रविचिन्त्यताम्
Transliteration
īdṛśīnno gatiṃ śrutvā kiṃ vakṣyati maheśvarī / kṛtā cāpakṛtirdaityairupāyaḥ pravicintyatām
Translation
“若大自在女神（Maheśvarī）听闻我等竟至如此境地，将作何言？诸代提耶（Daitya）已行恶事——当深思对策。”
Word by Word
ईदृशीम्such
ईदृशीम्:
विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नःour
नः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; ‘our’
गतिम्state/condition
गतिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वकाल (Absolutive)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund), ‘having heard’
किम्what
किम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक
वक्ष्यतिwill say
वक्ष्यति:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महेश्वरीMaheshvarī (the great goddess)
महेश्वरी:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootमहेश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कृताhas been done
कृता:
क्रिया (Predicative)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त; कृ धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त (PPP)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अपकृतिःharm/offense
अपकृतिः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootअपकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दैत्यैःby the demons
दैत्यैः:
कर्ता (Kartā/Agent in passive)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
उपायःa means
उपायः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रविचिन्त्यताम्let (it) be thought out
प्रविचिन्त्यताम्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootप्र-वि-चिन्त् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), बहुवचन; आत्मनेपद; विधिलिङ्गार्थे ‘let it be considered’