Previous Verse
Next Verse

Shloka 57

Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ

पुरा हि चण्डिका नाम नारी मयाविजृंभिणी / निशुम्भशुंभौ महिषं व्यापादितवती रणे

purā hi caṇḍikā nāma nārī mayāvijṛṃbhiṇī / niśumbhaśuṃbhau mahiṣaṃ vyāpāditavatī raṇe

往昔有女神名旃提迦,以幻力威光炽盛;她在战场上诛灭尼顺婆、顺婆与摩醯沙。

purāformerly
purā:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
FormAdverb of time (कालवाचक-अव्यय)
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormParticle (निपात), emphasis/causal nuance
caṇḍikāCaṇḍikā
caṇḍikā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcaṇḍikā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative Singular
nāmaby name
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
FormIndeclinable used as naming particle (नाम-निपात)
nārīa woman
nārī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnārī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative Singular; apposition to Caṇḍikā
mayā-vijṛmbhiṇīmanifesting/expanding by illusion
mayā-vijṛmbhiṇī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmayā (प्रातिपदिक) + vijṛmbhiṇī (कृदन्त/प्रातिपदिक from √jṛmbh/जृम्भ् with vi-)
FormTatpuruṣa (तृतीया-तत्पुरुष: ‘expanding by/through illusion’); Feminine Nominative Singular
niśumbha-śumbhauNiśumbha and Śumbha
niśumbha-śumbhau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootniśumbha (प्रातिपदिक) + śumbha (प्रातिपदिक)
FormDvandva compound (इतरेतर-द्वन्द्व); Masculine Accusative Dual (द्वितीया द्विवचन)
mahiṣamthe buffalo(-demon)
mahiṣam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahiṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine Accusative Singular (द्वितीया एकवचन)
vyāpāditavatīkilled/caused to perish
vyāpāditavatī:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-ā-pad (धातु √pad/पद् causative/णिच् ‘to cause to perish/kill’)
FormPerfect participle/agentive past (क्तवतु/क्तवती), Feminine Nominative Singular; finite-sense predicate ‘she killed’
raṇein battle
raṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootraṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine Locative (सप्तमी) Singular