Shloka 151

तपस्तपस्यौ मदुमाधवौ च शुक्रःशुचिश्चायनमुत्तरं स्यात् / नभोनभस्याविषऊर्जसंज्ञौ सहःसहस्याविति दक्षिणं स्यात्

tapastapasyau madumādhavau ca śukraḥśuciścāyanamuttaraṃ syāt / nabhonabhasyāviṣaūrjasaṃjñau sahaḥsahasyāviti dakṣiṇaṃ syāt

Tapas、Tapasya、Madhu、Mādhava、Śukra、Śuci——这些被称为北行(Uttarāyaṇa)之月;而 Nabha、Nabhasya、Iṣa、Ūrja、Saha、Sahasya——这些被称为南行(Dakṣiṇāyaṇa)之月。

tapasTapaḥ (month name)
tapas:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual (as month-name in pair)
tapasyauTapasya (month name)
tapasyau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottapasya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual
madhuMadhu (month name)
madhu:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmadhu (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual
mādhavauMādhava (month name)
mādhavau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmādhava (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
śukraḥŚukra (month name)
śukraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśukra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
śuciḥŚuci (month name)
śuciḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśuci (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
ayanamthe ayana (half-year course)
ayanam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootayana (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
uttaramnorthern (uttarāyaṇa)
uttaram:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootuttara (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; adjective qualifying ayanam
syātwould be/is to be
syāt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
FormOptative/विधिलिङ्, 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
nabhaḥNabhaḥ (month name)
nabhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnabhas (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual
nabhasyaNabhasya (month name)
nabhasya:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnabhasya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual
aviṣaĀviṣa (month name)
aviṣa:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootaviṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual
ūrja-saṃjñaucalled Ūrja
ūrja-saṃjñau:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootūrja (प्रातिपदिक) + saṃjñā (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual; तत्पुरुष-समास (‘having the designation Ūrja’)
sahaḥSahaḥ (month name)
sahaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsahas (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual
sahasyaSahasya (month name)
sahasya:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsahasya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-प्रयोग)
dakṣiṇamsouthern (dakṣiṇāyaṇa)
dakṣiṇam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdakṣiṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; adjective qualifying (ayanaṃ) understood
syātwould be/is to be
syāt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
FormOptative/विधिलिङ्, 3rd person, Singular