Shloka 43
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः
Pitri-Origins and Shraddha Queries
Devanagari script
केषु वै सर्वमाप्तोति श्राद्धं कृत्वा द्विजोत्तमः / कश्च कालो भवेच्छ्राद्धे विधिः कश्चानुवर्त्तते
Transliteration
keṣu vai sarvamāptoti śrāddhaṃ kṛtvā dvijottamaḥ / kaśca kālo bhavecchrāddhe vidhiḥ kaścānuvarttate
Translation
为谁而行施罗陀，最胜二次生者便能圆满一切？施罗陀应在何时举行，又当遵循何种仪轨（vidhi）？
Word by Word
केषुin which (places)
केषु:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुं, सप्तमी, बहुवचन
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/खल्वर्थक अव्यय (emphatic particle)
सर्वम्all (results)
सर्वम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘all (benefit)’
आप्नोतिattains
आप्नोति:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√आप् (आप्नोति; प्राप्तौ)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
श्राद्धम्śrāddha
श्राद्धम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
पूर्वकालक्रिया (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive), ‘having done’
द्विजोत्तमःthe best of the twice-born (brahmin)
द्विजोत्तमः:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक; द्विजः + उत्तमः)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजानाम् उत्तमः)
कःwhat/which
कः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
कालःtime
कालः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भवेत्should be
भवेत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (भवति; सत्तायाम्)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
श्राद्धेin/for śrāddha
श्राद्धे:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
विधिःprocedure, rule
विधिः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कःwhat/which
कः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अनुवर्ततेfollows, is observed
अनुवर्तते:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (वर्तते; वृत्तौ) उपसर्गः अनु-
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन