Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 3
Vaivasvata-Manuputra Vamsha and the Marutta–Samvarta Episode
Genealogical Catalogue
Devanagari script
सहस्रं क्षत्त्रियगणो विक्रान्तः संबभूव ह / नाभागो दिष्टपुत्रस्तु विद्वानासीद्भलन्दनः
Transliteration
sahasraṃ kṣattriyagaṇo vikrāntaḥ saṃbabhūva ha / nābhāgo diṣṭaputrastu vidvānāsīdbhalandanaḥ
Translation
一支由千名刹帝利组成的英勇族众兴起；而狄什塔之子那婆伽，号称“婆兰陀那”，乃一位智者。
Word by Word
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; numeral used as object
क्षत्त्रिय-गणःthe group of Kshatriyas
क्षत्त्रिय-गणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षत्त्रिय (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षत्त्रियाणां गणः)
विक्रान्तःvaliant, having advanced
विक्रान्तः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootवि√क्रम् (धातु) → विक्रान्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; adjectival to क्षत्त्रियगणः
संबभूवbecame, came to be
संबभूव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+√भू (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
हindeed
ह:
Sambandha/Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis/indeed
नाभागःNābhāga
नाभागः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; proper name
दिष्ट-पुत्रःson of Diṣṭa
दिष्ट-पुत्रः:
Karta-samanadhikarana (कर्तृसमनाधिकरण)
TypeNoun
Rootदिष्ट (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दिष्टस्य पुत्रः)
तुbut, indeed
तु:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), contrast/indeed
विद्वान्learned, wise
विद्वान्:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Root√विद् (धातु) → विद्वस् (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/वत्-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; adjectival
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
भलन्दनःBhalandana
भलन्दनः:
Karta-samanadhikarana (कर्तृसमनाधिकरण)
TypeNoun
Rootभलन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; proper name; in apposition to नाभागः