Shloka 42
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
तज्ज्ञात्वा लोकवृत्तज्ञो भृगुर्नः प्रपितामहः / आजगाम महादेव ह्यहमप्यागतो वनात्
Transliteration
tajjñātvā lokavṛttajño bhṛgurnaḥ prapitāmahaḥ / ājagāma mahādeva hyahamapyāgato vanāt
Translation
大自在天啊，得知此事后，通晓世间行止的我族远祖婆利古前来；我也从林中归来。
Word by Word
तत्that
तत्:
कर्म
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (कर्मरूपेण ‘that’ as object of knowing)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
पूर्वकाल-क्रिया
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
लोकवृत्तज्ञःknower of worldly conduct
लोकवृत्तज्ञः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootलोक + वृत्त + ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः लोकवृत्तस्य ज्ञः (षष्ठी-तत्पुरुष)
भृगुःBhrigu
भृगुः:
कर्ता
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नःour
नः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), बहुवचन (‘our’)
प्रपितामहःgreat-grandfather
प्रपितामहः:
कर्ता
TypeNoun
Rootप्रपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
आजगामcame
आजगाम:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गः आ-
महादेवO Mahadeva
महादेव:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; समासः महा + देव (कर्मधारय)
हिindeed; for
हि:
अव्यय
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ
अहम्I
अहम्:
कर्ता
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
अपिalso
अपि:
अव्यय
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-निपात (also/even)
आगतःhaving come; come
आगतः:
कर्ता-विशेषण
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपसर्गः आ-
वनात्from the forest
वनात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन