Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 57
रामस्य पितृसेवा-तीर्थाटन-वृत्तान्तः
Rama’s filial service and ordered pilgrimage; setting for the Haihaya episode
Devanagari script
अनेकरत्नोज्ज्वलचित्रहेमप्रकाशमालापरिवीतमुच्चैः / पूर्णेन्दुशुभ्राभ्रविषक्तशृङ्गैः प्रासादसंघैः परिवीतमन्तः
Transliteration
anekaratnojjvalacitrahemaprakāśamālāparivītamuccaiḥ / pūrṇenduśubhrābhraviṣaktaśṛṅgaiḥ prāsādasaṃghaiḥ parivītamantaḥ
Translation
那高耸的道场以无数宝珠辉映，周匝环绕着奇妙金光之璎珞。其内又为宫殿群所围，殿顶皎白如满月，仿佛与云霞相连。
Word by Word
अनेकरत्नोज्ज्वलचित्रहेमप्रकाशमालापरिवीतम्surrounded by garlands of light from many bright, variegated golden jewels
अनेकरत्नोज्ज्वलचित्रहेमप्रकाशमालापरिवीतम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअनेक-रत्न-उज्ज्वल-चित्र-हेम-प्रकाश-माला-परिवीत (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (contextually: describing आश्रमम्/स्थानम्); बहुपद-तत्पुरुष/कर्मधारय-श्रृंखला: अनेकानि रत्नानि (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-आधार) + उज्ज्वल (विशेषण) + चित्र (विशेषण) + हेमप्रकाश (तत्पुरुषः) + माला (प्रातिपदिक) + परिवीत (PPP from √वे/वी 'to surround', कृदन्त)
उच्चैःloftily/on high
उच्चैः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootउच्चैः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
पूर्णेन्दुशुभ्राभ्रविषक्तशृङ्गैःwith peaks attached to clouds, white like the full moon
पूर्णेन्दुशुभ्राभ्रविषक्तशृङ्गैः:
करण (Instrument; describing prāsādasaṃghaiḥ)
TypeAdjective
Rootपूर्ण-इन्दु-शुभ्र-अभ्र-विषक्त-शृङ्ग (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुष-श्रृंखला: पूर्णेन्दुवत् शुभ्र (उपमान-विशेषण) + अभ्रविषक्त (तत्पुरुषः: अभ्रे विषक्त) + शृङ्ग (horn/peak)
प्रासादसंघैःby clusters of palaces
प्रासादसंघैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootप्रासाद-संघ (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (प्रासादानां संघाः)
परिवीतम्surrounded/encircled
परिवीतम्:
विशेषण (Predicate/Qualifier)
TypeAdjective
Rootपरि-√वे/वी (धातु) (कृदन्त: क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle: surrounded)
अन्तःwithin/inside
अन्तः:
अधिकरण (Adverbial locus)
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place: within)