Previous Verse
Next Verse

Srimad Bhagavatam — Shashtha Skandha, Shloka 29

Vṛtrāsura Instructs Indra on Providence and Devotion; The Slaying of Vṛtrāsura

महाप्राणो महावीर्यो महासर्प इव द्विपम् । कृत्वाधरां हनुं भूमौ दैत्यो दिव्युत्तरां हनुम् । नभोगम्भीरवक्त्रेण लेलिहोल्बणजिह्वया ॥ २७ ॥ दंष्ट्राभि: कालकल्पाभिर्ग्रसन्निव जगत्‍त्रयम् । अतिमात्रमहाकाय आक्षिपंस्तरसा गिरीन् ॥ २८ ॥ गिरिराट् पादचारीव पद्भ्यां निर्जरयन् महीम् । जग्रास स समासाद्य वज्रिणं सहवाहनम् ॥ २९ ॥

mahā-prāṇo mahā-vīryo mahā-sarpa iva dvipam kṛtvādharāṁ hanuṁ bhūmau daityo divy uttarāṁ hanum

弗栗陀罗阿修罗力大无比、勇猛非常;他将下颚置于大地,上颚高举至天穹。其口深邃如虚空,舌如巨蛇翻卷;獠牙可怖如死神,仿佛要吞噬三界。化作极其庞大的身躯,他震动群山,以双足碾压大地,宛如喜马拉雅在行走。随后他来到因陀罗面前,将因陀罗连同坐骑爱罗婆多一并吞下,如巨蟒吞象一般。

महाप्राणःof great breath/vital force
महाप्राणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootमहाप्राण (प्रातिपदिक; महा+प्राण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
महावीर्यःof great prowess
महावीर्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootमहावीर्य (प्रातिपदिक; महा+वीर्य)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
महासर्पःa great serpent
महासर्पः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहासर्प (प्रातिपदिक; महा+सर्प)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इवlike
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
द्विपम्an elephant
द्विपम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootद्विप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कृत्वाhaving made/placed
कृत्वा:
Kriya-viseshaṇa (क्रियाविशेषण/Converb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive)
अधराम्lower
अधराम्:
Karma (कर्म/Object complement)
TypeAdjective
Rootअधरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
हनुम्jaw
हनुम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootहनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
दैत्यःthe demon
दैत्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दिव्यdivine
दिव्य:
Karma (कर्म/Object complement)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
उत्तराम्upper
उत्तराम्:
Karma (कर्म/Object complement)
TypeAdjective
Rootउत्तरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
हनुम्jaw
हनुम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootहनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
V
Vṛtrāsura
I
Indra
A
Airāvata

FAQs

In this verse, Śukadeva describes Vṛtrāsura advancing with overwhelming force and seizing Indra, even taking him along with his mount, showing the terrifying momentum of the battle.

The comparison highlights Vṛtrāsura’s immense size and unstoppable power—so heavy that his steps seem to grind the earth, and so formidable that even Indra is caught.

It reminds a reader that apparent worldly power can be swiftly overturned; therefore one should cultivate humility and take shelter of the Supreme rather than relying on position or strength.