Home›Srimad Bhagavatam›Panchama Skandha›Adhyaya 18›Shloka 5
←Previous Verse
Next Verse→

Srimad Bhagavatam — Panchama Skandha, Shloka 5

Varṣa-devatā Worship in Jambūdvīpa: Hayagrīva/Hayaśīrṣa, Nṛsiṁha, Kāmadeva (Pradyumna), Matsya, Kūrma, and Varāha

Devanagari script

विश्वोद्भ‍वस्थाननिरोधकर्म तेह्यकर्तुरङ्गीकृतमप्यपावृत: । युक्तं न चित्रं त्वयि कार्यकारणेसर्वात्मनि व्यतिरिक्ते च वस्तुत: ॥ ५ ॥

Transliteration

viśvodbhava-sthāna-nirodha-karma te hy akartur aṅgīkṛtam apy apāvṛtaḥ yuktaṁ na citraṁ tvayi kārya-kāraṇe sarvātmani vyatirikte ca vastutaḥ

Translation

主啊，虽你全然超然于此物质世界的生、住、灭，并不直接受其所染，然而一切作为仍归于你。此并不奇怪，因为你是诸因之因。你为万有之内在主宰（众生之我），却又真实地超越万有；万事皆由你不可思议的能量而运转。

Synonyms
विश्व-उद्भव-स्थान-निरोध-कर्मthe act of the universe’s creation, maintenance, and dissolution
विश्व-उद्भव-स्थान-निरोध-कर्म:
Karma (कर्म) / Vishaya (विषय)
TypeNoun
Rootviśva (प्रातिपदिक) + udbhava (प्रातिपदिक) + sthāna (प्रातिपदिक) + nirodha (प्रातिपदिक) + karman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समाहार-द्वन्द्व (उद्भव-स्थान-निरोध-रूपं कर्म)
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottvad (युष्मद् सर्वनाम)
Formषष्ठी (genitive), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle)
अकर्तुःof (you) the non-agent
अकर्तुः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootakartṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘of the non-doer’
अङ्गीकृतम्accepted/undertaken
अङ्गीकृतम्:
Karma (कर्म) (अर्थतः ‘कर्म’ इत्यस्य विशेषण)
TypeVerb
Rootaṅgī-√kṛ (कृ धातु) → aṅgīkṛta (क्त-कृदन्त)
Formभूतकालिक कृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘accepted/assumed’
अपिeven/although
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle: even/also)
अपावृतः(you are) not concealed/are manifest
अपावृतः:
Karta (कर्ता) (अध्याहृतः ‘त्वम्’)
TypeVerb
Rootapa-√vṛ (वृ धातु) → apāvṛta (क्त-कृदन्त)
Formभूतकालिक कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘uncovered/unveiled’ (or ‘not concealed’)
युक्तम्proper/consistent
युक्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootyuj (युज् धातु) → yukta (क्त-कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भावे ‘proper/consistent’
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
चित्रम्a wonder
चित्रम्:
Karma (कर्म) / Vishaya (विषय)
TypeNoun
Rootcitra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘wonder’
त्वयिin you
त्वयि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Roottvad (युष्मद् सर्वनाम)
Formसप्तमी (7th/locative), एकवचन
कार्य-कारणे(as) effect and cause
कार्य-कारणे:
Adhikarana (अधिकरण) (त्वयि इत्यस्य विशेषण)
TypeNoun
Rootkārya (प्रातिपदिक) + kāraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (कार्यं च कारणं च)
सर्वात्मनिin the Self of all
सर्वात्मनि:
Adhikarana (अधिकरण) (त्वयि इत्यस्य विशेषण)
TypeNoun
Rootsarva + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सर्वेषाम् आत्मा)
व्यतिरिक्तेdistinct/separate
व्यतिरिक्ते:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-ati-√ric (रिच्/रिच् धातु) → vyatirikta (क्त-कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (त्वयि)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
वस्तुतःin reality
वस्तुतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvastutas (अव्यय; vastutā-आधार)
Formअव्यय (adverb): ‘in reality/in truth’
Characters & Entities
V
Vāmana
V
Viṣṇu

FAQs

This verse states that although creation, maintenance, and destruction are attributed to the Lord, He is intrinsically akartā (the non-doer)—unchanged and unobscured—because He is the Supreme Self beyond material transformation.

They glorify Him as sarvātmā (the Self of all) and also vyatirikta (transcendent), expressing the Bhagavatam’s teaching that the Lord pervades all as the inner ruler yet remains distinct from the material world.

See responsibilities as offerings while remembering the soul’s deeper identity beyond changing roles—cultivating steadiness, humility, and devotion to the Supreme who governs all outcomes.

←Previous Verse
Next Verse→