Srimad Bhagavatam — Navama Skandha, Shloka 3
Yayāti, Devayānī, Śarmiṣṭhā, and the Exchange of Youth: The Unsatisfied Nature of Desire
Devanagari script
पितरि भ्रंशिते स्थानादिन्द्राण्या धर्षणाद्द्विजै: । प्रापितेऽजगरत्वं वै ययातिरभवन्नृप: ॥ ३ ॥
Transliteration
pitari bhraṁśite sthānād indrāṇyā dharṣaṇād dvijaiḥ prāpite ’jagaratvaṁ vai yayātir abhavan nṛpaḥ
Translation
因那胡沙冒犯因陀罗之妻舍契而被贬落；诸婆罗门诅咒他堕为巨蟒之身，于是雅雅提继位为王。
Synonyms
पितरिin/with regard to the father
पितरि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
भ्रंशितेhaving been displaced/fallen
भ्रंशिते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootभ्रंश् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; 'पितरि' इत्यस्य विशेषणम्
स्थानात्from (his) position
स्थानात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
इन्द्राण्याःof Indrāṇī
इन्द्राण्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइन्द्राणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
धर्षणात्because of the insult/assault
धर्षणात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootधर्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (हेतु/अपादान), एकवचन
द्विजैःby the brāhmaṇas
द्विजैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्तृ), बहुवचन
प्रापितेhaving been made to attain
प्रापिते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्र-आप् (धातु) + णिच् + क्त (प्रत्यय)
Formणिजन्त-धातोः भूतकर्मणि कृदन्त (causative PPP: 'having been caused to attain'), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; 'पितरि' इत्यस्य विशेषणम्
अजगरत्वम्the state of being a python
अजगरत्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअजगरत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
ययातिःYayāti
ययातिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootययाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
नृपःthe king
नृपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'ययातिः' इत्यस्य विशेषणम्
Characters & Entities
Y
YayātiI
Indrāṇī (Śacī)Y
Yayāti’s father (Nāhuṣa)B
Brāhmaṇas (Dvijas)FAQs
Because he offended Indrāṇī by improper behavior, and the brāhmaṇas cursed him, causing him to fall from his exalted post and become a serpent-like being.
Śukadeva Gosvāmī speaks this verse while narrating the dynasty history and the events leading to Yayāti becoming king.
Power without self-control leads to downfall; respecting others’ dignity and honoring dharma protects one’s position and future.