Srimad Bhagavatam — Ekadasha Skandha, Shloka 14

Karma, Jñāna, and Bhakti: Vedic Dharma, Piety and Sin, and the Boat of Human Life

Devanagari script

एतद् विद्वान् पुरा मृत्योरभवाय घटेत स: । अप्रमत्त इदं ज्ञात्वा मर्त्यमप्यर्थसिद्धिदम् ॥ १४ ॥

Transliteration

etad vidvān purā mṛtyor abhavāya ghaṭeta saḥ apramatta idaṁ jñātvā martyam apy artha-siddhi-dam

Translation

智者明知应在死亡到来之前努力求得不死的究竟安稳，便不应放逸；因为虽是必死之身，人身仍能成就生命的圆满。

Synonyms

• एतत्: this
• एतत्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: एतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• विद्वान्: a wise man
• विद्वान्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: विद् (धातु) + वस् (कृदन्त)
• Form: कृदन्त (विद्वस्/विद्वान् ‘knower’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पुरा: beforehand
• पुरा: कालाधिकरण (Kāla-adhikaraṇa/Time)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (adverb of time: ‘formerly/beforehand’)

• मृत्योः: of death
• मृत्योः: सम्बन्ध (Sambandha/Genitive)
• Type: Noun
• Root: मृत्यु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (6th/genitive), एकवचन

• अभवाय: for non-becoming (liberation)
• अभवाय: सम्प्रदान (Sampradāna/Dative-purpose)
• Type: Noun
• Root: अभव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी विभक्ति (4th/dative), एकवचन; प्रयोजन (purpose)

• घटेत: should strive/endeavor
• घटेत: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: घट् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• सः: he
• सः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अप्रमत्तः: vigilant
• अप्रमत्तः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: अप्रमत्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (सः)

• इदम्: this
• इदम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: इदम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• ज्ञात्वा: having known
• ज्ञात्वा: पूर्वकाल क्रिया (Pūrvakāla-kriyā/Anterior action)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), ‘having known’

• मर्त्यम्: the mortal (world/state)
• मर्त्यम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अपि: even
• अपि: सम्बन्ध (Sambandha/Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपि-भाव (particle: ‘even/also’)

• अर्थ-सिद्धि-दम्: granting the attainment of the goal
• अर्थ-सिद्धि-दम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Adjective
• Root: अर्थ (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (अर्थस्य सिद्धिः यस्मात्/अर्थसिद्धिं ददाति), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (मर्त्यम्)

Characters & Entities

• Uddhava
• Śrī Kṛṣṇa

FAQs

What does Srimad Bhagavatam say about urgency in spiritual life before death?

In 11.20.14, Kṛṣṇa says the wise should endeavor before death to become free from repeated birth, staying vigilant (apramatta) because human life can grant the highest perfection.

Why did Krishna say this to Uddhava in the Uddhava Gita?

Kṛṣṇa instructs Uddhava on the proper use of rare human life—urging steady, attentive practice aimed at liberation, rather than negligence and delay.

How can I apply “apramatta” (not negligent) in modern life?

Set daily, non-negotiable time for sādhana (chanting, hearing, study), reduce distractions that fuel forgetfulness, and regularly remember life’s temporary nature to keep spiritual priorities clear.