Adhyaya 3

Verse 1

श्री शुक उवाच एवमेतन्निगदितं पृष्टवान् यद्भवान् मम । नृणां यन्म्रियमाणानां मनुष्येषु मनीषिणाम् ॥ १ ॥

圣者舒迦提婆·高斯瓦弥说道：帕利克希特大王，正如你向我询问临近死亡之智者当尽之责，我已如是作答。

Verse 2

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

渴望融入梵光者应崇拜韦达经的主宰（梵天或祭主仙人）；渴望感官满足者应崇拜天王因陀罗；渴望拥有优秀子嗣者应崇拜生主（Prajāpatis）。

Verse 3

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

渴望好运者应崇拜掌管物质世界的难近母（Durgādevī）；渴望强大力量者应崇拜火神；渴望财富者应崇拜婆苏诸神（Vasus）；渴望成为大英雄者应崇拜湿婆神的鲁陀罗（Rudra）化身。

Verse 4

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

想要大量谷物者应崇拜阿底提（Aditi）；渴望到达天界者应崇拜阿底提之子；渴望世俗王国者应崇拜诸神（Viśvadeva）；想要受大众欢迎者应崇拜萨狄亚（Sādhya）半神。

Verse 5

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

渴望长寿者应崇拜双马童（Aśvinī-kumāras）；渴望强壮身体者应崇拜大地；渴望职位稳固者应同时崇拜地平线与大地。

Verse 6

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

渴望美丽者应崇拜乾达婆（Gandharvas）；渴望贤妻者应崇拜阿普萨拉（Apsarās）及乌尔瓦希（Urvaśī）；渴望统治他人者应崇拜宇宙之首梵天。

Verse 7

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

欲求梵辉者，当礼敬吠陀之主；欲求感官之乐者，当礼敬天帝因陀罗；欲求子嗣者，当礼敬诸生主。欲求吉祥富贵者，当礼敬女神摩耶（杜尔迦）；欲求威力者，当礼敬火神阿耆尼；欲求财宝者，当礼敬诸瓦苏；欲求英勇者，当礼敬诸鲁陀罗。欲求粮谷丰盈者，当礼敬阿底提；欲求升天者，当礼敬阿底提之子；欲求王国者，当礼敬毗湿瓦诸天；欲求民众爱戴者，当礼敬萨提亚诸神。欲求长寿者，当礼敬阿湿毗尼双神；欲求体魄强健者，当礼敬大地；欲求职位稳固者，当礼敬天与地。欲求容貌美丽者，当礼敬乾闼婆；欲求良妻者，当礼敬天女乌尔瓦希；欲求统御者，当礼敬宇宙之首梵天（帕拉梅什提）。欲求名声者，当为至上主行祭；欲求宝库者，当礼敬普罗切塔斯（伐楼那）；欲求学识者，当礼敬吉利沙湿婆；欲求婚姻和合者，当礼敬贞洁的乌玛·萨蒂。

Verse 8

धर्मार्थ उत्तमश्लोकं तन्तु: तन्वन् पितृन् यजेत् । रक्षाकाम: पुण्यजनानोजस्कामो मरुद्गणान् ॥ ८ ॥

为求正法与至上利益，当礼敬“乌塔玛施洛迦”至上主；为护持宗族、延续家系，当祭祀祖灵。求护佑者当礼敬福德众神（Puṇyajana），求雄劲者当礼敬风神群（Marut）。

Verse 9

राज्यकामो मनून् देवान् निऋर्तिं त्वभिचरन् यजेत् । कामकामो यजेत् सोममकाम: पुरुषं परम् ॥ ९ ॥

欲求王国统御者，当礼敬诸摩奴；欲以咒法制敌求胜者，当礼敬尼利提。欲求欲乐者，当礼敬苏摩；而无所求、离诸物欲者，当礼敬至上人格——至上主。

Verse 10

अकाम: सर्वकामो वा मोक्षकाम उदारधी: । तीव्रेण भक्तियोगेन यजेत पुरुषं परम् ॥ १० ॥

无论无欲、欲望俱足，或求解脱，具广大智慧者都应以炽盛的奉爱瑜伽礼敬至上人格——至上主。

Verse 11

एतावानेव यजतामिह नि:श्रेयसोदय: । भगवत्यचलो भावो यद् भागवतसंगत: ॥ ११ ॥

此世诸般祭祀者的至上成就唯此而已：因亲近“薄伽梵的奉献者”（纯净 भक्त），而对至上主生起自发且不动摇的爱慕之情。

Verse 12

ज्ञानं यदाप्रतिनिवृत्तगुणोर्मिचक्र - मात्मप्रसाद उत यत्र गुणेष्वसङ्ग: । कैवल्यसम्मतपथस्त्वथ भक्तियोग: को निर्वृतो हरिकथासु रतिं न कुर्यात् ॥ १२ ॥

与至上主哈利相应的超越智识，能令物质三性之波涛旋涡全然止息；因不染著诸性而自得安悦，亦为解脱之道所认可。如此，谁能不爱乐哈利圣事之讲述？

Verse 13

शौनक उवाच इत्यभिव्याहृतं राजा निशम्य भरतर्षभ: । किमन्यत्पृष्टवान् भूयो वैयासकिमृषिं कविम् ॥ १३ ॥

首那迦说道：听完这些话后，婆罗多族之杰——帕利克希特王——又向维亚萨之子、诗圣贤者室利·舒迦提婆·高斯瓦弥询问了什么？

Verse 14

एतच्छुश्रूषतां विद्वन् सूत नोऽर्हसि भाषितुम् । कथा हरिकथोदर्का: सतां स्यु: सदसि ध्रुवम् ॥ १४ ॥

博学的苏塔啊，我们渴望聆听，请继续开示。凡能引出哈利圣事之讲述的主题，必当在圣者与奉献者的集会中恒常讨论。

Verse 15

स वै भागवतो राजा पाण्डवेयो महारथ: । बालक्रीडनकै: क्रीडन् कृष्णक्रीडां य आददे ॥ १५ ॥

般度族之孙、伟大战车武士帕利克希特王，实为真诚的薄伽梵奉献者。自幼即便玩弄偶像玩具，也会仿效家族本尊的礼拜而敬奉室利·奎师那。

Verse 16

वैयासकिश्च भगवान् वासुदेवपरायण: । उरुगायगुणोदारा: सतां स्युर्हि समागमे ॥ १६ ॥

维亚萨之子室利·舒迦提婆·高斯瓦弥具足超越智识，且一心归依瓦苏戴瓦。故在圣者相聚之处，必有对乌鲁伽耶——为大哲所颂扬的室利·奎师那——广大德性的谈论。

Verse 17

आयुर्हरति वै पुंसामुद्यन्नस्तं च यन्नसौ । तस्यर्ते यत्क्षणो नीत उत्तमश्लोकवार्तया ॥ १७ ॥

太阳升起又落下，夺减众生的寿命；唯有把每一刹那用于谈论至善主宰“乌塔玛诗洛迦”圣迹者，其时光不被虚耗。

Verse 18

तरव: किं न जीवन्ति भस्त्रा: किं न श्वसन्त्युत । न खादन्ति न मेहन्ति किं ग्रामे पशवोऽपरे ॥ १८ ॥

树木难道不活着吗？铁匠的风箱难道不似在呼吸吗？村中的禽兽难道不吃食、不泄精吗？

Verse 19

श्वविड्‍वराहोष्ट्रखरै: संस्तुत: पुरुष: पशु: । न यत्कर्णपथोपेतो जातु नाम गदाग्रज: ॥ १९ ॥

如狗、猪、骆驼、驴一般的人，称赞那等兽性之人；他从不让“持钵之兄”主宰圣奎师那的圣名与超然戏游入于耳道。

Verse 20

बिले बतोरुक्रमविक्रमान् ये न श‍ृण्वत: कर्णपुटे नरस्य । जिह्वासती दार्दुरिकेव सूत न चोपगायत्युरुगायगाथा: ॥ २० ॥

不曾以耳听闻乌鲁克拉玛主宰的威能与奇行，也不高声歌咏乌鲁伽耶主宰的颂歌者，应视为耳孔如蛇穴、舌如蛙舌。

Verse 21

भार: परं पट्टकिरीटजुष्ट - मप्युत्तमाङ्गं न नमेन्मुकुन्दम् । शावौ करौ नो कुरुते सपर्यां हरेर्लसत्काञ्चनकङ्कणौ वा ॥ २१ ॥

纵然头戴丝巾宝冠，若不向赐解脱者穆昆达俯首，那头也只是重担；纵然手佩闪耀金镯，若不奉事哈利，那双手亦如死者之手。

Verse 22

बर्हायिते ते नयने नराणां लिङ्गानि विष्णोर्न निरीक्षतो ये । पादौ नृणां तौ द्रुमजन्मभाजौ क्षेत्राणि नानुव्रजतो हरेर्यौ ॥ २२ ॥

不观瞻毗湿奴之相——其形相、圣名、德性与戏行——的眼睛，如同孔雀翎上印出的眼；不前往忆念诃利之圣地的双足，被视为树干一般。

Verse 23

जीवञ्छवो भागवताङ्‌घ्रिरेणुं न जातु मर्त्योऽभिलभेत यस्तु । श्रीविष्णुपद्या मनुजस्तुलस्या: श्वसञ्छवो यस्तु न वेद गन्धम् ॥ २३ ॥

凡从未将主之清净奉献者足尘顶戴于首者，实为活尸；凡从未领受斯里毗湿奴莲足上圣罗勒（tulasī）之芳香者，纵然呼吸，亦是行尸。

Verse 24

तदश्मसारं हृदयं बतेदं यद् गृह्यमाणैर्हरिनामधेयै: । न विक्रियेताथ यदा विकारो नेत्रे जलं गात्ररुहेषु हर्ष: ॥ २४ ॥

诚然，那颗心如钢铁一般：即使专注称诵诃利圣名，仍不为所动；当法喜涌现时，眼中不盈泪，身毛不竖立。

Verse 25

अथाभिधेह्यङ्ग मनोऽनुकूलं प्रभाषसे भागवतप्रधान: । यदाह वैयासकिरात्मविद्या- विशारदो नृपतिं साधु पृष्ट: ॥ २५ ॥

噢苏塔·戈斯瓦弥，你的言辞悦我心意，你乃《薄伽梵》之要者。请为我们开示：正如精通超越自性之学的伟大奉献者舒迦提婆·戈斯瓦弥，在被善问之时对帕利克希特王所说的那样。