Previous Verse
Next Verse

Shloka 53

Bhṛgu Tests the Trimūrti; Kṛṣṇa and Arjuna Visit Mahā-Viṣṇu and Recover the Brāhmaṇa’s Sons

तस्मिन् महाभोगमनन्तमद्भ‍ुतं सहस्रमूर्धन्यफणामणिद्युभि: । विभ्राजमानं द्विगुणेक्षणोल्बणं सिताचलाभं शितिकण्ठजिह्वम् ॥ ५३ ॥

tasmin mahā-bhogam anantam adbhutaṁ sahasra-mūrdhanya-phaṇā-maṇi-dyubhiḥ vibhrājamānaṁ dvi-guṇekṣaṇolbaṇaṁ sitācalābhaṁ śiti-kaṇṭha-jihvam

在那宫殿中,有宏伟而令人敬畏的无尽蛇王阿难陀·舍沙。祂千重蛇冠上的宝珠放射光辉,又映照在加倍数量的可怖双目中而更显灿然。祂宛如洁白的凯拉萨山,而其颈与舌皆呈深蓝之色。

tasminin that (place)
tasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; अधिकरण
mahā-bhogamgreat/coiled (with huge body)
mahā-bhogam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bhoga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (mahān bhogaḥ)
anantamendless
anantam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootananta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
adbhutamwonderful
adbhutam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootadbhuta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
sahasra-mūrdhanya-phaṇā-maṇi-dyubhiḥby the radiances of jewels on the hoods atop a thousand heads
sahasra-mūrdhanya-phaṇā-maṇi-dyubhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsahasra (प्रातिपदिक) + mūrdhanya (प्रातिपदिक) + phaṇā (प्रातिपदिक) + maṇi (प्रातिपदिक) + dyuti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (dyuti), तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (sahasra-mūrdhanya-phaṇāsu maṇīnām dyutibhiḥ)
vibhrājamānamshining brilliantly
vibhrājamānam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeVerb
Rootvi-√bhrāj (भ्राज् धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शानच्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘shining forth’
dvi-guṇa-īkṣaṇa-ulbaṇamformidable with double-fold gaze/eyes
dvi-guṇa-īkṣaṇa-ulbaṇam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvi (प्रातिपदिक) + guṇa (प्रातिपदिक) + īkṣaṇa (प्रातिपदिक) + ulbaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (dvi-guṇam īkṣaṇam; īkṣaṇena ulbaṇam)
sitācalābhamhaving the appearance of a white mountain
sitācalābham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsita (प्रातिपदिक) + acala (प्रातिपदिक) + ābha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (sitācala-sadṛśa ābhaḥ)
śiti-kaṇṭha-jihvamwith tongue like a dark-blue throat
śiti-kaṇṭha-jihvam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśiti (प्रातिपदिक) + kaṇṭha (प्रातिपदिक) + jihvā (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (śiti-kaṇṭhasya jihvā iva/śiti-kaṇṭhā jihvā yasya)
A
Ananta Śeṣa

FAQs

Ananta Śeṣa is the infinite divine serpent, an expansion of the Lord who serves as His cosmic support and is described here as wondrous and supremely effulgent with jeweled hoods.

It emphasizes Ananta’s limitless grandeur—His many hoods symbolize vastness and cosmic function, while the jewels’ radiance conveys divine splendor and transcendental beauty.

It trains the mind to contemplate the Lord’s majesty (aiśvarya) and inspires reverence—supporting steadiness in bhakti by remembering that the Supreme is both beautiful and unlimited.