Srimad Bhagavatam — Dashama Skandha, Shloka 23
Hari’s Special Mercy, Śiva’s Quick Boons, and the Deliverance from Vṛkāsura
Devanagari script
स तद्वरपरीक्षार्थं शम्भोर्मूर्ध्नि किलासुर: । स्वहस्तं धातुमारेभे सोऽबिभ्यत् स्वकृताच्छिव: ॥ २३ ॥
Transliteration
sa tad-vara-parīkṣārthaṁ śambhor mūrdhni kilāsuraḥ sva-hastaṁ dhātum ārebhe so ’bibhyat sva-kṛtāc chivaḥ
Translation
为试验那项恩赐，那恶魔竟欲将手按在商布（湿婆）头顶。于是湿婆因自己所为而惊惧。
Synonyms
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तत्-वर-परिक्षा-अर्थम्for the purpose of testing that boon
तत्-वर-परिक्षा-अर्थम्:
Prayojana/Hetu (हेतु/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक) + परीक्षा (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (परिक्षायाः अर्थः = purpose), समस्तपदं क्रियाविशेषणरूपेण
शम्भोःof Śambhu (Śiva)
शम्भोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
मूर्ध्निon the head
मूर्ध्नि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
किलindeed
किल:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formनिश्चय/खल्वर्थक-अव्यय (indeed, it is said)
असुरःthe demon
असुरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्व-हस्तम्his own hand
स्व-हस्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (स्वः हस्तः)
धातुम्to place
धातुम्:
Kriyā-artha (क्रियार्थ)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), कर्मप्रवचन (to do/put)
आरेभेbegan
आरेभे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + रभ् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अबिभ्यत्feared
अबिभ्यत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभी (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
स्व-कृतात्from his own deed
स्व-कृतात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + कृत (कृ धातु-निष्पन्न प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (कृतं कर्म), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (स्वेन कृतम्)
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृपदं (subject)
Characters & Entities
L
Lord Śiva (Śambhu)V
VṛkāsuraFAQs
This verse shows that a boon sought in ignorance can become self-destructive—Vṛkāsura immediately turns the boon toward harming Śiva, creating danger for both giver and receiver.
He was testing the potency of the boon he had received—trying to confirm it by using it on Śiva himself.
Seek goals with discernment and ethics; power gained without wisdom can backfire and endanger oneself and others.