Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Kṛṣṇa Leads Kālayavana to Mucukunda; The Yavana Is Burned; Mucukunda’s Prayers and Boon of Bhakti

श्रीशुक उवाच तं विलोक्य विनिष्क्रान्तमुज्जिहानमिवोडुपम् । दर्शनीयतमं श्यामं पीतकौशेयवाससम् ॥ १ ॥ श्रीवत्सवक्षसं भ्राजत्कौस्तुभामुक्तकन्धरम् । पृथुदीर्घचतुर्बाहुं नवकञ्जारुणेक्षणम् ॥ २ ॥ नित्यप्रमुदितं श्रीमत्सुकपोलं शुचिस्मितम् । मुखारविन्दं बिभ्राणं स्फुरन्मकरकुण्डलम् ॥ ३ ॥ वासुदेवो ह्ययमिति पुमान् श्रीवत्सलाञ्छन: । चतुर्भुजोऽरविन्दाक्षो वनमाल्यतिसुन्दर: ॥ ४ ॥ लक्षणैर्नारदप्रोक्तैर्नान्यो भवितुमर्हति । निरायुधश्चलन् पद्‍भ्यां योत्स्येऽनेन निरायुध: ॥ ५ ॥ इति निश्चित्य यवन: प्राद्रवद् तं पराङ्‍मुखम् । अन्वधावज्जिघृक्षुस्तं दुरापमपि योगिनाम् ॥ ६ ॥

śrī-śuka uvāca taṁ vilokya viniṣkrāntam ujjihānam ivoḍupam darśanīyatamaṁ śyāmaṁ pīta-kauśeya-vāsasam

舒卡德瓦·哥斯瓦米说:卡拉亚瓦纳看到主像升起的月亮一样从马图拉出来。主看起来极其美丽,深蓝色的肤色,身穿黄色丝绸衣服,胸前有吉祥志(Srivatsa),颈戴考斯图巴宝石。他想:“正如那拉达所说,这一定是瓦苏戴瓦。”于是他追赶主,而主是连伟大的瑜伽士都难以企及的。

लक्षणैःby the characteristics
लक्षणैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootलक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
नारद-प्रोक्तैःspoken by Nārada
नारद-प्रोक्तैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootनारद (प्रातिपदिक) + प्रोक्त (प्र-उच् धातु, क्त)
Formतत्पुरुष-समास: ‘नारदेन प्रोक्तैः’; नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (लक्षणैः इति विशेषण)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
अन्यःany other (person)
अन्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
भवितुम्to be
भवितुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose complement)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), ‘to be/become’
अर्हतिis fit/deserves
अर्हति:
Kriya (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन
निरायुधःunarmed
निरायुधः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootनिर् (उपसर्ग) + आयुध (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष: ‘आयुधं नास्ति यस्य’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (अहं/यवनः इत्यर्थे कर्तृविशेषण)
चलन्walking
चलन्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootचल् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘walking/moving’ (कर्तृविशेषण)
पद्भ्याम्with (his) two feet
पद्भ्याम्:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootपद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), द्विवचन (Dual)
योत्स्येI shall fight
योत्स्ये:
Kriya (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
Formलुट्-लकार (Periphrastic future), आत्मनेपद, उत्तम-पुरुष (1st), एकवचन
अनेनwith this one / against him (by context)
अनेन:
Sahakari/Karana (सहकारी/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
निरायुधःunarmed
निरायुधः:
Karma (कर्म/Object complement)
TypeAdjective
Rootनिर् (उपसर्ग) + आयुध (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष: ‘आयुधं नास्ति यस्य’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (अनेन इति विशेषण)

Although Kālayavana was seeing Lord Kṛṣṇa with his own eyes, he could not adequately appreciate the beautiful Lord. Thus instead of worshiping Kṛṣṇa, he attacked Him. Similarly, it is not uncommon for modern men to attack Kṛṣṇa in the name of philosophy, “law and order” and even religion.

Ś
Śukadeva Gosvāmī
V
Vāsudeva (Śrī Kṛṣṇa)
K
Kālayavana (the Yavana)
N
Nārada

FAQs

This passage says the Yavana identified Vāsudeva by specific lakṣaṇas (marks) taught by Nārada—Śrīvatsa on the chest, four arms, lotus eyes, and divine ornaments—showing that Bhagavatam describes recognizable transcendental characteristics of the Lord.

Seeing Kṛṣṇa walking on foot and appearing unarmed, Kālayavana concluded he should match Him and fight unarmed, underestimating the Lord’s transcendental power.

It teaches humility: mere pursuit of power or control is insufficient; the Lord is truly attained through sincere devotion and grace, not by pride or force.