Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

Kṛṣṇa Comforts His Parents, Restores Ugrasena, Studies with Sāndīpani, and Returns the Guru’s Son

श्रीभगवानुवाच गुरुपुत्रमिहानीतं निजकर्मनिबन्धनम् । आनयस्व महाराज मच्छासनपुरस्कृत: ॥ ४५ ॥

śrī-bhagavān uvāca guru-putram ihānītaṁ nija-karma-nibandhanam ānayasva mahā-rāja mac-chāsana-puraskṛtaḥ

至上主说道:“由于自身业力的束缚,我师尊之子被带到此处。大王啊,遵从我的命令,立刻把这孩子带到我这里来。”

श्री-भगवान्the Blessed Lord
श्री-भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + भगवान् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—श्रीमान् भगवान् (कर्मधारयः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
गुरु-पुत्रम्the teacher’s son
गुरु-पुत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—गुरोः पुत्रः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
इहhere
इह:
Deśādhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
आनीतम्brought
आनीतम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeVerb
Rootआ-नी (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘brought’—गुरुपुत्रम् इति विशेषणम्
निज-कर्म-निबन्धनम्bound by his own karma
निज-कर्म-निबन्धनम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक) + कर्म (प्रातिपदिक) + निबन्धन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—निजं कर्म निबन्धनं यस्य/यत् (बहुपद-तत्पुरुषः; कर्म-निबन्धन = कर्मणः निबन्धनम् षष्ठी-तत्पुरुषः; निज- इति उपपद-विशेषण)
आनयस्वbring (him)
आनयस्व:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-नी (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
महा-राजO great king
महा-राज:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचन; समासः—महान् राजा (कर्मधारयः)
मत्-शासन-पुरस्कृतःacting under my command
मत्-शासन-पुरस्कृतः:
Kartṛ-sāmānādhikaraṇa (कर्ता-समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootमत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + शासन (प्रातिपदिक) + पुरस्कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—मत्-शासनम् पुरस्कृत्य/पुरस्कृतः (उपपद-तत्पुरुषः; ‘having my command in front/acting under my order’)
L
Lord Kṛṣṇa
M
Mahārāja (King of the realm addressed)

FAQs

This verse states that the guru’s son was brought there due to the binding force of his own karma, even as Kṛṣṇa directs his retrieval—showing karma’s operation under the Lord’s supreme control.

Kṛṣṇa issues a direct command to the addressed king, emphasizing that the act should be done with His order foremost—highlighting divine authority and the priority of serving the guru’s cause.

Make spiritual principles and guru-guidance your priority in decisions—acting with integrity, duty, and devotion rather than impulse—so actions align with dharma and bhakti.