Shloka 1

Garuḍa, Saubhari’s Curse, Kāliya’s Refuge, and Kṛṣṇa Saves Vraja from Forest Fire

Devanagari script

श्रीराजोवाच नागालयं रमणकं कथं तत्याज कालिय: । कृतं किं वा सुपर्णस्य तेनैकेनासमञ्जसम् ॥ १ ॥

Transliteration

śrī-rājovāca nāgālayaṁ ramaṇakaṁ kathaṁ tatyāja kāliyaḥ kṛtaṁ kiṁ vā suparṇasya tenaikenāsamañjasam

Translation

帕利克希特王问道：“迦利耶为何离开蛇族居处的罗摩那迦岛？又为何苏帕尔那迦楼罗唯独对他怀敌意——他究竟做了什么不当之事？”

Synonyms

• श्री: venerable/fortunate
• श्री: सम्बन्ध (Honorific/उपपद)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; honorific prefix in compound

• राजा: the king
• राजा: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; √वच् 'said'

• नागालयम्: abode of serpents
• नागालयम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नाग + आलय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष: नागानाम् आलयः

• रमणकम्: Ramaṇaka (island)
• रमणकम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रमणक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; proper place-name (Ramaṇaka)

• कथम्: how
• कथम्: प्रश्न (Interrogative)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: प्रश्नार्थक अव्यय (interrogative adverb)

• तत्याज: abandoned
• तत्याज: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; √त्यज् 'abandoned'

• कालियः: Kāliya
• कालियः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कालिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन

• कृतम्: (what) deed was done
• कृतम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त used substantively; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'done (act)'

• किम्: what
• किम्: प्रश्न (Interrogative)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; interrogative pronoun

• वा: or
• वा: सम्बन्ध (Particle/विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक अव्यय (disjunctive particle)

• सुपर्णस्य: of Suparṇa (Garuḍa)
• सुपर्णस्य: सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सुपर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; Garuḍa

• तेन: by him/with him
• तेन: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; pronoun

• एकेन: by that one (alone)
• एकेन: करण (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; 'by that one alone'

• असमञ्जसम्: improper/unjust
• असमञ्जसम्: कर्तृसम्बन्ध (Predicate/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: असमञ्जस (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; predicate/qualifier of कृतम्

Characters & Entities

• Parīkṣit
• Kāliya
• Suparṇa (Garuḍa)

FAQs

Why did Kaliya leave Ramaṇaka-dvīpa in Srimad Bhagavatam?

In this verse, King Parīkṣit asks the reason; the narrative explains that Kāliya was driven away due to fear of Garuḍa after offending him, leading Kāliya to seek refuge elsewhere.

Who is Suparṇa mentioned in Bhagavatam 10.17.1?

Suparṇa is Garuḍa, the divine eagle and carrier of Lord Viṣṇu, famed as the natural enemy and chastiser of serpents.

What practical lesson does this shloka teach for modern life?

It highlights that wrongdoing brings specific consequences, and sincere inquiry—like Parīkṣit’s—opens the door to deeper understanding of dharma and divine narratives.