Shloka 13

तस्य द्रोण्यां भगवतो वरुणस्य महात्मन: । उद्यानमृतुमन्नाम आक्रीडं सुरयोषिताम् ॥ ९ ॥ सर्वतोऽलङ्‌कृतं दिव्यैर्नित्यपुष्पफलद्रुमै: । मन्दारै: पारिजातैश्च पाटलाशोकचम्पकै: ॥ १० ॥ चूतै: पियालै: पनसैराम्रैराम्रातकैरपि । क्रमुकैर्नारिकेलैश्च खर्जूरैर्बीजपूरकै: ॥ ११ ॥ मधुकै: शालतालैश्च तमालैरसनार्जुनै: । अरिष्टोडुम्बरप्लक्षैर्वटै: किंशुकचन्दनै: ॥ १२ ॥ पिचुमर्दै: कोविदारै: सरलै: सुरदारुभि: । द्राक्षेक्षुरम्भाजम्बुभिर्बदर्यक्षाभयामलै: ॥ १३ ॥

tasya droṇyāṁ bhagavato varuṇasya mahātmanaḥ udyānam ṛtuman nāma ākrīḍaṁ sura-yoṣitām

园中亦有葡萄、甘蔗、香蕉、阎浮、枣树、阿克沙、阿婆耶与余甘子等;又有皮丘摩尔达、拘毗达罗、娑罗罗与天杉等树环绕。因四时花果丰饶,此园在特里库塔山谷中显出神圣的华美。

तस्यof him/of that
तस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी / Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
द्रोण्याम्in the valley/basin
द्रोण्याम्:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्रोणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
भगवतःof the Lord
भगवतः:
सम्बन्ध (षष्ठी / Genitive relation)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
वरुणस्यof Varuṇa
वरुणस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी / Genitive relation)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
महात्मनःof the great-souled
महात्मनः:
सम्बन्ध (षष्ठी / Genitive relation)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण
उद्यानम्a garden
उद्यानम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउद्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ऋतुमत्seasonal; ever in season
ऋतुमत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootऋतुमत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
नामnamed
नाम:
सम्बन्ध/विशेषण-निर्देश
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-प्रयोगः
आक्रीडम्pleasure-ground
आक्रीडम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआक्रीड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
सुरयोषिताम्of the celestial women
सुरयोषिताम्:
सम्बन्ध (षष्ठी / Genitive relation)
TypeNoun
Rootसुर-योषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष
V
Varuṇa

FAQs

It describes Ṛtumān as Varuṇa’s splendid pleasure-garden, filled with celestial trees that bear flowers and fruits in every season, enjoyed by the heavenly ladies.

He sets the scene of the lake and its surroundings—an opulent heavenly environment—where Gajendra later faces danger, highlighting that even in paradise only devotion to the Lord brings ultimate protection.

Beauty and abundance are temporary settings; cultivate remembrance of God beyond external comfort, so the heart remains steady when crisis appears.