Mantra 8

Sukta 7

Sanskrit (Devanagari)

अग्निहोत्रं च श्रद्धा च वषट्कारो व्रतं तपः । दक्षिणेष्टं पूर्तं चोच्छिष्टेऽधि समाहिताः

IAST Transliteration

agnihótraṃ ca śraddhā́ ca vaṣaṭkāró vratáṃ tápaḥ | dakṣiṇéṣṭaṃ pūrtáṃ cocchíṣṭe ’dhí samāhitā́ḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

The Agnihotra and Faith, the Vaṣaṭ-call, vow and austerity; the fee-offering and the pūrta-merit likewise—upon the Ucchiṣṭa are they gathered and laid up.

Translation

阿耆尼霍特拉（Agnihotra，火供）与信心（śraddhā），瓦沙特呼声（Vaṣaṭ-kāra），誓戒（vrata）与苦行（tapas）；以及达克希那供献（dakṣiṇeṣṭa，祭酬）与普尔塔功德（pūrta，施舍营建之福）——皆依于乌奇什塔（Ucchiṣṭa）而汇聚、安置。

Word by Word

• अग्निहोत्रम्: Agnihotra-offering
• अग्निहोत्रम्: कर्तृ (समाहिता: इत्यस्य समुच्चित-कर्तृपदम्)
• Type: Noun
• Root: अग्निहोत्र (प्रातिपदिक; अग्नि+होत्र)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• श्रद्धा: faith, trust
• श्रद्धा: कर्तृ (समाहिता: इत्यस्य समुच्चित-कर्तृपदम्)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• वषट्कारः: the vaṣaṭ-call (sacrificial exclamation)
• वषट्कारः: कर्तृ (समाहिता: इत्यस्य समुच्चित-कर्तृपदम्)
• Type: Noun
• Root: वषट्कार (प्रातिपदिक)

• व्रतम्: vow, observance
• व्रतम्: कर्तृ (समाहिता: इत्यस्य समुच्चित-कर्तृपदम्)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)

• तपः: austerity, ascetic heat
• तपः: कर्तृ (समाहिता: इत्यस्य समुच्चित-कर्तृपदम्)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)

• दक्षिणेष्टम्: the sacrifice with dakṣiṇā (fee-giving rite)
• दक्षिणेष्टम्: कर्तृ (समाहिता: इत्यस्य समुच्चित-कर्तृपदम्)
• Type: Noun
• Root: दक्षिणेष्ट (प्रातिपदिक; दक्षिणा+इष्ट)

• पूर्तम्: pious work (public/charitable act)
• पूर्तम्: कर्तृ (समाहिता: इत्यस्य समुच्चित-कर्तृपदम्)
• Type: Noun
• Root: पूर्त (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• उच्छिष्टे: in/over the leavings, remnants
• उच्छिष्टे: अधिकरण (अधि-इत्यनेन सह: ‘उच्छिष्टे अधि’)
• Type: Noun/Adjective
• Root: उच्छिष्ट (प्रातिपदिक)

• अधि: upon, over
• अधि: अधिकरण-सम्बन्धसूचक
• Type: Indeclinable (preverb/postposition)
• Root: अधि

• समाहिताः: are set/collected/established (together)
• समाहिताः: मुख्यपद (विधेय/विशेषण): ‘are placed/collected/settled’
• Type: Adjective (participial)
• Root: सम्-आ-धा (धातु) → समाहित (कृदन्त, भूतकृत्/क्त)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Brahmavādin attribution (varies)

Devata: Ucchiṣṭa

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":null,"emotional_arc":"From grounded daily practice to a calm sense of having secured total merit.","listener_experience":"Stability, moral confidence, quiet satisfaction.","intensity":3}