Sutra 2
Devanagari script
भेदं वा ब्रूयात् अनपकारो यथाहमेतैः सम्भूयाभियुक्तस्तथा त्वामप्येते संहितबलाः स्वस्था व्यसने वाभियोक्ष्यन्ते बलं हि चित्तं विकरोति तदेषां विघातय इति ॥ कZ_०७.१४.०२ ॥
Transliteration
bhedaṃ vā brūyāt anapakāro yathāhametaiḥ sambhūyābhiyuktastathā tvāmapyete saṃhitabalāḥ svasthā vyasane vābhiyokṣyante balaṃ hi cittaṃ vikaroti tadeṣāṃ vighātaya iti
Translation
或者应当主张“分裂”，并说：“我虽未加害于他们，他们却合谋来攻我；同样地，他们一旦把兵力合并巩固，也会来攻你，不论你安稳还是遭难。权势会扭曲判断；因此应当击破/扰乱他们。”
Word by Word
भेदम्dissension; (policy of) sowing division
भेदम्:
TypeNoun
Rootभिद्
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
ब्रूयात्he should say; he may state
ब्रूयात्:
TypeVerb
Rootब्रू
Formलोट्/विधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
अनपकारःone who does no harm; non-injurious (person)
अनपकारः:
TypeNoun
Rootअपकृ
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; नञ्-पूर्वक (अन- + अपकार)
यथाjust as; in the manner that
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
Formउपमान/प्रकारवाचक अव्यय
अहम्I
अहम्:
TypePronoun
Rootअहम्
Formउत्तमपुरुष सर्वनाम; एकवचन; प्रथमा
एतैःby these (people)
एतैः:
TypePronoun
Rootएतद्
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; बहुवचन; तृतीया
सम्भूयhaving come together; jointly
सम्भूय:
TypeGerund
Rootसम्-भू
Formक्त्वान्त (अव्ययभाव); ‘सम्’ उपसर्ग
अभियुक्तःaccused/charged; attacked; proceeded against
अभियुक्तः:
TypeParticiple
Rootअभि-युज्
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; कर्मणि/भावे प्रयोगार्थः—‘accused/charged/assailed’
तथाso; in the same way
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
Formतद्वत्/एवम् अर्थे अव्यय
त्वाम्you (object)
त्वाम्:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formमध्यमपुरुष सर्वनाम; एकवचन; द्वितीया
अपिalso; even
अपि:
TypeParticle
Rootअपि
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक अव्यय
एतेthese (people)
एते:
TypePronoun
Rootएतद्
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा
संहित-बलाःhaving combined strength; united in force
संहित-बलाः:
TypeAdjective (compound)
Rootसं-धा (→ संहित) + बल
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा; ‘संहित’ = एकत्रित/संघटित; ‘बल’ = शक्ति/सेना
स्वस्थाःsecure; at ease; in a stable condition
स्वस्थाः:
TypeAdjective
Rootस्वस्थ
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा
व्यसनेin distress; in calamity
व्यसने:
TypeNoun
Rootव्यसन
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
अभियोक्ष्यन्तेthey will assail/accuse/proceed against
अभियोक्ष्यन्ते:
TypeVerb
Rootअभि-युज्
Formलृट् (simple future); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; बहुवचन
बलम्strength; force
बलम्:
TypeNoun
Rootबल
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
हिfor; indeed
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपात; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ
चित्तम्mind; mental disposition
चित्तम्:
TypeNoun
Rootचित्त
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
विकरोतिdisturbs; alters; deranges
विकरोति:
TypeVerb
Rootवि-कृ
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
तत्that; therefore
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (correlative: ‘therefore/that’)
एषाम्of these (people)
एषाम्:
TypePronoun
Rootएतद्
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; बहुवचन; षष्ठी
विघातयdisruption; destruction; neutralization
विघातय:
TypeNoun
Rootवि-घात
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (पाठभेदे ‘विघातयः’ इति बहुवचन-प्रथमा सम्भवः)
इतिthus
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formउद्धरण-समाप्त्यर्थ निपात
Entities Mentioned
C
coalition/combined forces (saṃhita-bala)FAQs
Bheda: splitting an opposing alignment by persuading one party that the coalition’s growth will inevitably turn against them.
It provides a rationale for preventive action (disrupting unity) by predicting future aggression regardless of current relations or circumstances.