Sutra 44

यस्मिन्नर्थे विरुध्येत धर्मेणार्थं विनिर्णयेत् ॥ कZ_०३.१.४४च्द् ॥

yasminnarthe virudhyeta dharmeṇārthaṃ vinirṇayet

当 dharma 与 artha 相冲突时,应当作出有利于 artha(现实/国家利益)的裁断。

यस्मिन्in which (case/matter)
यस्मिन्:
TypePronoun
Rootयद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक (यद्); पुं/नपुं; सप्तमी एकवचनम्; सम्बन्धे/अधिकरणे (locative)
अर्थेin a matter/case
अर्थे:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचनम्
विरुध्येतshould conflict / would be opposed
विरुध्येत:
TypeVerb
Rootविरुध्
Formलिङ् (विधिलिङ्); आत्मनेपदम्; प्रथमपुरुष; एकवचनम्; (विरुध् = विरोधं गच्छति)
धर्मेणby/according to dharma (law/righteous norm)
धर्मेण:
TypeNoun
Rootधर्म
Formपुंलिङ्ग; तृतीया एकवचनम्; करण/हेतु (instrumental)
अर्थम्artha (interest/expediency)
अर्थम्:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचनम्; कर्म (object)
विनिर्णयेत्should decide / should determine (a verdict)
विनिर्णयेत्:
TypeVerb
Rootवि-निर्णि
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; एकवचनम्; (वि+निर्+√णी = निर्णयं कुर्यात्)
D
dharma
A
artha

FAQs

When norms clash, prioritize artha—practical governance objectives and public interest—over purely dharmic prescription.

Not necessarily; it is a directive for adjudication and administration when dharmic rules obstruct workable state outcomes.